Giữ cho đường huyết ổn định là mục tiêu cao nhất trong việc điều trị đái tháo đường. Kiểm soát đường huyết tốt có thể giúp ngăn ngừa hoặc làm chậm sự tiến triển của nhiều biến chứng nguy hiểm của căn bệnh này.

Vì lý do trên, việc tránh hoặc giảm thiểu tiêu thụ các sản phẩm gây ra sự tăng đường huyết đột biến là điều cần thiết. Mặc dù là một trái cây lành mạnh, chuối chín chứa khá nhiều Carbohydrate và đường Fructose, chính là những chất dinh dưỡng có khả năng làm tăng nồng độ đường trong máu.

Câu hỏi đặt ra là: chúng ta có nên ăn chuối khi bị bệnh đái tháo đường không? Làm thế nào để hạn chế ảnh hưởng xấu đến đường huyết của trái chuối? Nên ăn chuối như thế nào để đảm bảo nhận được lợi ích về sức khỏe, đồng thời tránh được những tác hại đối với bệnh đái tháo đường? Hãy cùng Suckhoegiadinh365 tìm hiểu vấn đề này.

Banana1

Chuối sẽ có lợi nếu ăn đúng cách

Chuối chứa Carbs làm tăng đường huyết

Nếu bạn bị tiểu đường, việc nhận biết hàm lượng và loại Carbs trong chế độ ăn là vô cùng quan trọng. Nguyên nhân là do nhóm chất này làm tăng đường huyết nhanh và nhiều hơn các chất khác, nói cách khác, chúng có ảnh hưởng mạnh mẽ đến việc kiểm soát đường huyết của chúng ta.

Ở những người không mắc tiểu đường, cơ thể sẽ tăng sản xuất Insulin nếu đường huyết tăng. Insulin là một hormone kích thích sự di chuyển các phân tử Glucose từ máu vào các tế bào để đốt cháy sinh năng lượng, hoặc để dự trữ, do đó đường huyết sẽ giảm xuống.

Tuy nhiên, quá trình này không xảy ra ở bệnh nhân tiểu đường. Thay vào đó, hoặc cơ thể không sản xuất đủ Insulin, hoặc các tế bào trở nên không còn nhạy cảm với Insulin nữa, khiến đường huyết tăng lên quá cao và hệ quả là để cân bằng lại đường huyết, cơ thể buộc phải đào thải nó qua nước tiểu.

93% năng lượng trong chuối đến từ Carbohydrate, ở dạng đường, tinh bột và các chất xơ. Một quả chuối cỡ trung bình chứa 14g đường và 6g tinh bột.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Chuối chín chứa đường nên có thể làm tăng đường huyết

Chuối cũng chứa chất xơ, có thể làm giảm lượng đường trong máu

Ngoài tinh bột và đường, một quả chuối cỡ vừa chứa 3g chất xơ. Thực tế, không chỉ các bệnh nhân tiểu đường mà tất cả mọi người đều nên tăng cường tiêu thụ thực phẩm giàu chất xơ vì những lợi ích tiềm tàng về sức khỏe của nó.

Tuy nhiên, chất xơ trở nên đặc biệt quan trọng đối với bệnh nhân tiểu đường vì nó làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thu Carbs, khiến đường huyết không bị tăng đột ngột. Có nghĩa là, chất xơ có thể hỗ trợ ổn định đường máu và cải thiện sự kiểm soát đường huyết.

Một trong những cách để xác định các thực phẩm chứa Carbs ảnh hưởng như thế nào đến đường huyết là nhìn vào chỉ số tăng đường huyết (GI – Glycemic Index) của nó. Chỉ số này xếp hạng và cho điểm các loại thực phẩm dựa vào khả năng làm tăng đường huyết của chúng. Người ta quy ước GI của Glucose là 100 và đối chiếu GI của từng loại thực phẩm với Glucose để tính điểm và phân loại:

  • GI thấp: từ 55 điểm trở xuống
  • GI trung bình: 56-69
  • GI cao: trên 70 điểm

Chế độ ăn được thiết kế chủ yếu dựa trên thực phẩm GI thấp được xem là có ích đối với bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2. Chuối là một trái cây đặc biệt vì chỉ số GI của nó nằm trong khoảng 42-62, nghĩa là nó vừa có GI thấp vừa có GI trung bình, tùy thuộc vào độ chín của nó.

chuoi

Vậy rốt cuộc chuối là tốt hay không tốt?

Chuối chưa chín chứa kháng tinh bột

Chuối càng xanh thì càng giàu chất kháng tinh bột và ít đường. Các chất kháng tinh bột là các Carbohydrate chuỗi dài có khả năng chống lại sự tiêu hóa của phần trên đường tiêu hóa. Điều này có nghĩa là chúng hoạt động tương tự như chất xơ và không làm tăng đường máu.

Tuy nhiên, các chất này có thể làm thức ăn cho các vi khuẩn thân thiện trong đường ruột, do đó chúng có liên quan đến sự trao đổi chất và kiểm soát đường huyết. Một nghiên cứu mới trên những phụ nữ mắc đái tháo đường tuýp 2 cho thấy những người được dùng kháng tinh bột có khả năng kiểm soát đường huyết tốt hơn so với những người không dùng. Thử nghiệm được thực hiện trong 8 tuần. Lý giải cho điều này, kháng tinh bột có tác dụng cải thiện độ nhạy đối với Insulin và làm giảm viêm.

Vai trò của kháng tinh bột ở các bệnh nhân tiểu đường tuýp 1 chưa được nghiên cứu rõ ràng.

Ảnh hưởng của chuối lên đường huyết phụ thuộc vào độ chín của nó

Chuối chín vàng chứa ít kháng tinh bột hơn chuối xanh, đồng thời chứa nhiều đường hơn, do đó được hấp thu nhanh hơn.

Điều này có nghĩa những quả chuối chín có GI cao hơn và có khả năng làm tăng đường huyết nhanh hơn so với chuối xanh hay chuối “ương ương”.

Kích thước cũng không kém phần quan trọng

Việc chuối có chín hoàn toàn hay không không phải là yếu tố duy nhất quyết định lượng đường trong trái chuối bạn ăn. Kích thước cũng là vấn đề cần được quan tâm vì trái chuối càng lớn thì đương nhiên lượng Carbs càng nhiều, do đó cũng khiến đường huyết tăng nhanh hơn và nhiều hơn.

Vấn đề kích thước này được gọi là tải lượng đường huyết. Tải lượng đường huyết được tính bằng cách nhân chỉ số đường huyết của thực phẩm với lượng Carbs trong khẩu phần ăn và chia cho 100. Tải lượng đường huyết dưới 10 được xem là thấp, 11-19 là trung bình và hơn 20 là cao.

Dưới đây là ước lượng số Carbs cho quả chuối với kích cỡ khác nhau:

  • Quả chuối nhỏ (dài khoảng 6-6,9 inch – tương đương 15-17cm): 23g
  • Chuối trung bình (khoảng 7-7,9 inch – hay 17-19,5 cm): 27g
  • Chuối cỡ lớn: 31g

Để đảm bảo đường huyết không bị tăng đột ngột, điều quan trọng là phải biết kích thước quả chuối bạn ăn.

kich-thuoc-chuoi

Trái chuối to đồng nghĩa với nguy cơ tiểu đường cao hơn

Một ví dụ đơn giản hơn, GI của mật ong là khoảng 55 điểm, cao hơn gạo lứt có GI khoảng 40. Tuy nhiên một thìa mật ong chứa khoảng 10g đường có tải lượng đường huyết là 55×10/100=5,5 nghĩa là nó không làm tăng đường huyết quá nhiều. Ngược lại, 2 bát cơm gạo lứt chứa khoảng 50g tinh bột thì tải lượng đường huyết bằng 40×50/100=20, nghĩa là nó không tốt cho người bị bệnh tiểu đường.

Tương tự như vậy, một quả chuối nhỏ có tải lượng đường huyết là 23×42/100=9,6; trong khi đó một trái chuối cỡ lớn có tải lượng đường huyết là 31×42/100=13. Điều này có nghĩa là một quả chuối cỡ nhỏ được xem là “an toàn” đối với bệnh nhân tiểu đường trong khi đó 1 quả chuối cỡ lớn có thể gây tăng đường huyết ở những bệnh nhân này.

Chuối có an toàn cho bệnh tiểu đường không?

Hầu hết các hướng dẫn chung cho bệnh tiểu đường đều khuyến khích một chế độ ăn lành mạnh bao gồm cả các loại trái cây.

Nguyên nhân là do ăn trái cây và rau củ mang lại nhiều lợi ích về sức khỏe hơn nhiều so với nguy cơ gây bệnh của chúng, chẳng hạn như bệnh tim mạch và các bệnh ung thư. Bệnh nhân tiểu đường đối mặt với nguy cơ cao mắc các bệnh mạn tính này, do đó ăn nhiều rau quả và trái cây là quan trọng.

Không giống như các sản phẩm bánh kẹo chứa đường tinh luyện và các loại Carbs nhanh, hoa quả trong đó có chuối luôn đi kèm với chất xơ, các chất chống oxy hóa, các Vitamin và khoáng chất. Cụ thể, chuối cung cấp chất xơ, Kali, Vitamin B6 và Vitamin C.

chuoi-xanh

Chuối xanh ít làm gây tăng đường huyết hơn

Những nghiên cứu trên bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 cho thấy việc kiêng ăn hoa quả hầu như không có ích gì cho việc kiểm soát đường huyết cũng như giảm cân hoặc giảm chu vi vòng eo. Đối với hầu hết bệnh nhân tiểu đường, hoa quả (kể cả chuối) là một lựa chọn lành mạnh.

Có một ngoại lệ, đó là nếu bạn đang theo đuổi một chế độ ăn low Carbs (ít tinh bột và đường) thì nên loại chuối khỏi thực đơn vì một trái chuối nhỏ đã chứa khoảng 22g Carbs, và nó có thể ảnh hưởng đến kế hoạch ăn kiêng của bạn.

Nếu lựa chọn chuối, tốt hơn hết nên ăn loại chuối vừa chín tới, khi đó nó vẫn chứa kháng tinh bột và lượng đường chưa đạt mức cao nhất, sẽ có lợi hơn đối với việc kiểm soát đường huyết.

 

Tham khảo tại: https://www.healthline.com/nutrition/bananas-diabetes

 

 

Tags: , , ,