Theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới, bất chấp sự khác biệt giữa trẻ sinh thường và sinh mổ, tỷ lệ mổ lấy thai trên thế giới khoảng từ 10-15% tổng số trưởng hợp sinh đẻ. Tỷ lệ này không chỉ tăng ở những nước phát triển mà cả ở những nước đang phát triển. Ở Việt Nam, tỷ lệ chung trong cả nước là 9,9%. Tại viện phụ sản Trung ương, tỷ lệ này đã lên tới 40%. 

Chỉ định mổ lấy thai ngày càng rộng rãi hơn vì nhiều nguyên nhân. Mổ lấy thai không chỉ được chỉ định khi tiên lượng sinh thường nguy hiểm ảnh hưởng đến sức khỏe bà mẹ mà còn do nhiều nguyên nhân xã hội như bà mẹ sinh ít con, muốn có cuộc mổ đẻ an toàn và tránh những can thiệp thủ thuật, bác sĩ sản khoa chọn mổ lấy thai vì vấn đề an toàn, ít xảy ra sự cố hơn so với sinh thường và tình trạng một số gia đình muốn chọn ngày giờ tốt cho con chào đời. Sự phát triển vượt bậc của khoa học kỹ thuật đã làm giảm đáng kể tỷ lệ tử vong do mổ lấy thai nhưng tỷ lệ này vẫn còn cao so với những trường hợp sinh thường.

Một nghiên cứu gần đây tại Canada cho thấy những bà mẹ mổ lấy thai có tỷ lệ mắc bệnh sau sinh lên đến 27,3% trong khi đó tỷ lệ này chỉ có 9% ở sinh thường.

khác biệt giữa trẻ sinh thường và sinh mổ

khác biệt giữa trẻ sinh thường và sinh mổ

Sự khác biệt giữa trẻ sinh mổ và trẻ sinh thường

Sinh mổ chủ không chỉ ảnh hưởng đến thời gian hậu phẫu của bà mẹ mà còn ảnh hưởng lớn đến trẻ sơ sinh

  1. Sinh mổ ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ vi sinh đường ruột ở trẻ nhỏ

+ Trẻ sinh mổ có phản ứng bảo vệ miễn dịch không nhạy và kém hiệu quả so với trẻ sinh thường. Điều đó là do quá trình chuyển dạ trong sinh thường đã giúp “đánh thức” hệ miễn dịch của trẻ.

+ Trẻ khi sinh thường bằng đường dưới, quá trình chui qua ống đẻ của mẹ sẽ được tiếp xúc với hệ vi khuẩn cư trú trong âm đạo người mẹ và qua đó, kích thích sự khu trú các vi khuẩn tốt trong ruột của trẻ. Càng có nhiều vi khuẩn tốt có lợi trong ruột, hệ miễn dịch của trẻ càng được kích hoạt và được huấn luyện sớm để giúp trẻ phát triển khỏe mạnh.

+ Sau khi sinh 10 ngày thì 99% số trẻ sinh thường có tỷ lệ khu trú vượt trội của vi khuẩn có lợi Bifidobacteria trong khi chỉ có hơn 50% trẻ sinh mổ có tỷ lệ khu trú vượt trội của Bifidobacteria và đến 6 tháng thì % số trẻ sinh mổ có lợi khuẩn Bifido mới bằng với % trẻ sinh thường

+ Một nghiên cứu đoàn hệ tại Hà Lan đã cho thấy ở nhóm trẻ sinh mổ, số lượng Clostridium difficile (vi khuẩn gây tiêu chảy) cao hơn trong khi các vi khuẩn khác thấp hơn so với nhóm sinh thường

+ Ngoài ra, thời gian nằm viện, mẹ sử dụng kháng sinh trước khi mổ, trẻ không được bú sữa non ngay sau khi sinh cũng là nguyên nhân khiến lượng vi khuẩn có hại trong cơ thể trẻ tăng lên

  1. Sinh mổ ảnh hưởng đến miễn dịch ở trẻ nhỏ

+ Nghiên cứu của Thilaganthan B và cộng sự cho thấy lượng bach cầu đa nhân trung tính, các monocyte và tế bào diệt tự nhiên ở trẻ sinh thường cao hơn hẳn so với trẻ sinh mổ

+ Ngoài ra trẻ sinh mổ cũng liên quan đến các phản ứng miễn dịch dị thường. Trẻ sinh mổ có tình trạng gia tăng nồng độ Cytokin IL13 và IFN–γ. Nguyên nhân do trẻ không được sinh bằng đường âm đạo hay không được phơi nhiễm sớm với các vi sinh đặc hiệu (ví dụ vi khuẩn kỵ khí gram dương). Sự gia tăng của IL13 và IFN-γ là nguồn gốc của bệnh hen và dị ứng sau này ở trẻ

  1. Sinh mổ ảnh hưởng tới nguy cơ mắc các bệnh dị ứng, bệnh đường ruột và nhiễm trùng ở trẻ nhỏ

+ Tần suất mắc bệnh dị ứng ở trẻ em khắp nơi trên thế giới vẫn đang có sự gia tăng mạnh. Các giả thuyết về các yếu tố môi trường đưa ra cho rằng chính sự giảm các kích thích nhiễm trùng trong giai đoạn đầu của cuộc sống là nguyên nhân của cái gọi là bệnh dịch dị ứng. Lý do là tỉ lệ sinh mổ ngày tăng nên đã có một sự giảm tiếp xúc nhiễm trùng ban đầu, làm ảnh hưởng đến tế bào T helper 1 và T helper 2 và do vậy gia tăng nguy cơ dị ứng.

  1. Sinh mổ liên quan đến hen trẻ em

+ Nghiên cứu của Hakansson S. ở Thụy Điển đã cho thấy trẻ sinh mổ có tỷ lệ bị hen và viêm dạ dày ruột cao hơn so với trẻ sinh thường bằng đường dưới và nguyên nhân là do sự thay đổi thành phần vi sinh vật ban đầu

  1. Sinh mổ cũng liên quan đến dị ứng thức ăn

+ Nghiên cứu đoàn hệ của Eggesbe Mb cho thấy những trẻ có mẹ dị ứng, sinh mổ có nguy cơ cao hơn 7 lần về dị ứng với trứng cá và các hạt. Tuy nhiên với trẻ có mẹ không bị dị ứng thì không có nguy cơ gia tăng dị ứng

Vậy, sự khác biệt giữa trẻ sinh mổ và sinh thường chủ yếu là do không được tiếp xúc với hệ vi khuẩn có ích trong ống sinh đẻ của mẹ. Khi đó, nhất thiết cần bổ sung Men vi sinh cho trẻ sơ sinh