Hầu như hiếm có đứa trẻ nào trải qua 1 năm đầu đời mà không một lần bị sốt hoặc gặp chút ít vấn đề về sức khỏe.

Khi thời tiết thay đổi, hoặc sau một đêm nằm trong phòng điều hòa, bạn nhận thấy con mình khó chịu và quấy khóc, sờ trán bé bạn thấy nóng hầm hập nên cuống cuồng yêu cầu người nhà đưa bé đi bệnh viện.

Hãy dành vài phút để đọc bài viết này, vì như Suckhoegiadinh365 vừa đề cập, hiện tượng trẻ sơ sinh bị sốt là hết sức phổ biến. Bởi vậy, bạn nên giữ bình tĩnh, và việc cần làm trước hết là lấy nhiệt kế để đo thân nhiệt cho con.

Đo thân nhiệt trẻ sơ sinh bằng nhiệt kế điện tử

Nhiệt kế là một vật dụng không thể thiếu khi nhà có trẻ nhỏ

Nhiệt kế là một trong những vật dụng cần thiết khi trong nhà có trẻ con. Việc sử dụng chúng khá đơn giản, thế nhưng nhiều người có những băn khoăn về các vấn đề, ví dụ như: sử dụng nhiệt kế ở trẻ sơ sinh và trẻ lớn có gì khác nhau không? Loại nhiệt kế nào mới là tốt nhất? Nên dùng nhiệt kế thủy ngân hay nhiệt kế điện tử? Nên đo thân nhiệt trẻ ở hậu môn hay ở nách? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp những vấn đề này.

Các loại nhiệt kế

Nhiệt kế thủy ngân được làm bằng thủy tinh là loại siêu cổ điển, có mặt ở khắp các nhà thuốc. Chúng vẫn được sử dụng tại một số phòng khám và bệnh viện vì giá thành rẻ và có độ bền cao (trừ khi bạn lỡ tay đánh rơi, nếu không, bạn có thể sử dụng một chiếc nhiệt kế thủy ngân trong 10 năm hoặc 20 năm mà không lo hỏng).

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của công nghệ, hiện nay nhiệt kế thủy ngân dần được thay thế bằng nhiệt kế điện tử vì nhược điểm của nhiệt kế thủy ngân là thời gian cho kết quả lâu hơn, cũng như nguy cơ từ kim loại thủy ngân nếu chúng ta lỡ tay làm vỡ.

Nhiệt kế thủy ngân

Nhiệt kế thủy ngân có ưu điểm là giá thành rẻ và dùng được lâu

Các loại nhiệt kế kỹ thuật số sử dụng cảm biến nhiệt để ghi lại nhiệt độ của cơ thể. Chúng có thể được sử dụng để đo nhiệt độ tại trực tràng, miệng hoặc nách. Trong đó, nhiệt độ ở nách thường ít chính xác nhất.

Nhiệt kế điện tử đo tai sử dụng tia hồng ngoại để đo nhiệt độ bên trong ống tai. Kết quả của phép đo này có thể bị ảnh hưởng khi trẻ có nhiều ráy tai, hoặc ống tai quá nhỏ và cong không đồng đều.

Nhiệt kế đo động mạch thái dương dùng một máy quét hồng ngoại để đo nhiệt độ của động mạch thái dương ở trán. Ưu điểm của loại này là có thể đo thân nhiệt cả khi trẻ đang ngủ.

Khuyến cáo an toàn

Trước tiên, bạn luôn nên đọc kỹ hướng dẫn đi kèm trong hộp đựng nhiệt kế.

Trước và sau mỗi lần sử dụng, hãy lau chùi đầu nhiệt kế bằng cồn hoặc xà bông với nước ấm, sau đó rửa lại bằng nước lạnh. Chú ý thực hiện nhẹ nhàng vì các đầu cảm biến khá tinh vi nhưng cũng rất mong manh.

Nếu bạn dùng nhiệt kế điện tử để đo nhiệt độ tại trực tràng thì hãy dùng một nhiệt kế khác nếu đo lại tại miệng, và dán nhãn lên cho chúng để tránh nhầm lẫn.

Hãy tự mình giám sát khi dùng nhiệt kế trên trẻ em. Trẻ nên được nằm/ngồi yên một chỗ khi đo nhiệt độ, vì hoạt động có thể khiến thân nhiệt thay đổi, và ảnh hưởng đến kết quả đo.

Hướng dẫn về độ tuổi

Loại nhiệt kế nên dùng, hoặc vị trí tốt nhất để đặt chúng phụ thuộc vào số tuổi của trẻ.

  • Trẻ sơ sinh từ 0-3 tháng tuổi: dùng nhiệt kế điện tử để đo nhiệt độ trực tràng.

Các nghiên cứu mới nhất cho thấy đo nhiệt độ bằng nhiệt kế điện tử đo tại động mạch thái dương (trán) cũng cho kết quả khá chính xác trên trẻ sơ sinh.

  • Trẻ 3 tháng đến 4 năm tuổi: có thể dùng nhiệt kế điện tử đo tại trực tràng hoặc nách, nhiệt kế động mạch thái dương cũng được khuyến nghị. Đối với nhiệt kế điện tử đo tại tai, chỉ nên dùng khi trẻ trên 6 tháng tuổi.

Nếu bạn dùng một loại nhiệt kế khác và nghi ngờ về kết quả đo, hãy đo lại và đo nhiệt độ ở trực tràng.

Nhiệt kế điện tử có thể đo ở nách, trán, miệng hoặc hậu môn của trẻ

Đo nhiệt độ tại nách có thể được dùng với trẻ từ 3 tháng đến 4 tuổi

  • Trẻ trên 4 tuổi: hầu hết trẻ có đủ nhận thức để dùng nhiệt kế đặt dưới lưỡi (ưu tiên). Các phương pháp đo khác được khuyến nghị lần lượt là đo tại nách, trán, hoặc tai.

Thực hiện như thế nào?

Đối với nhiệt kế trực tràng:

Bôi trơn đầu nhiệt kế điện tử bằng một ít dầu khoáng (Parafin hay Vaseline). Đặt bé nằm ngửa trên giường/nôi, hoặc nằm sấp trên đùi bạn, nâng đùi của bé lên và đặt đầu cảm biến vào hậu môn bé từ 1-2 inch (khoảng 1,3 đến 2,5cm). Nếu gặp trở ngại, không nên cố nhét đầu nhiệt kế vào, vì có thể gây khó chịu cho bé, cũng như ảnh hưởng đến kết quả đo. Bật nhiệt kế lên và giữ vài giây đến khi hiện số, hoặc có tiếng “bíp” báo hiệu quá trình đã hoàn thành, rồi đọc kết quả.

Nhiệt kế điện tử đo ở trực tràng cho kết quả đáng tin cậy nhất

Đo trực tràng là cách đo thân nhiệt trẻ sơ sinh đáng tin cậy nhất

Đo tại miệng:

Đặt đầu cảm biến dưới lưỡi của bé và yêu cầu bé ngậm môi lại, bật công tắc và đọc kết quả sau vài giây. Nếu bé mới ăn hoặc uống, hãy cho trẻ súc miệng và đợi 15 phút rồi mới đo.

Đo tại nách:

Khi dùng, đưa đầu nhiệt kế vào hõm nách của bé, và chắc chắn rằng nó chạm vào da của trẻ chứ không phải quần áo. Giữ cho tay của bé kẹp lấy đầu nhiệt kế để cho kết quả chính xác.

Đo nhiệt độ ở tai:

Đặt đầu nhiệt kế vào ống tai ngoài của trẻ, xoay nhẹ để đầu cảm biến “chui” vào ống tai, tuy nhiên không nhét quá sâu vì có thể gây khó chịu cho bé.

Chú ý 1: trong trường hợp bé sốt nghi do các bệnh lý về tai nhưng viêm tai giữa, viêm ống tai ngoài có mủ,… thì không nên áp dụng cách đo ở tai vì hiện tượng viêm tại chỗ sẽ khiến khu vực quanh tai sưng nóng hơn bình thường.

Chú ý 2: khi bạn tham vấn ý kiến và được yêu cầu báo cáo thân nhiệt của trẻ, hãy giải thích vị trí và cách thức đo cho bác sỹ của bạn.

Nhiệt kế điện tử đo ở tai

Nhiệt kế điện tử đo ở tai không áp dụng cho trường hợp nghi sốt do nhiễm trùng tai

Khi nào nên đi khám bác sỹ?

Sốt là một trong những triệu chứng phổ biến của nhiều bệnh, nhưng bản thân sốt không phải là một bệnh và nó cũng không hoàn toàn là một điều xấu.

Thực tế, sốt là phản ứng tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong việc chống nhiễm trùng. Nếu bé trên 6 tháng tuổi, được uống đủ nước, vẫn ngoan và không bỏ bú, thì thường không cần dùng đến thuốc hạ sốt.

Nếu muốn hạ sốt cho bé, ưu tiên dùng Acetaminophen (Paracetamol), tuy nhiên với trẻ dưới 3 tháng tuổi, không được dùng Paracetamol khi trẻ chưa được thăm khám bởi người có chuyên môn.

Không bao giờ được dùng thuốc hạ sốt nhiều hơn liều được ghi trên nhãn. Lưu ý là một số loại thuốc không kê đơn có thành phần giống nhau, trẻ có thể bị quá liều nếu cho dùng đồng thời 2 loại thuốc đều chứa Paracetamol.

Nếu trẻ trên 6 tháng tuổi, Ibuprofen có thể được sử dụng, nhưng cũng cần hết sức lưu ý rằng liều thuốc phụ thuộc vào cân nặng chứ không phải vào tuổi của bé.

Không sử dụng Aspirin để hạ sốt cho trẻ dưới 18 tuổi.

Nhiệt kế điện tử đo tại miệng

Khi báo cáo thân nhiệt của trẻ, hãy nói cả cách đo và vị trí đo cho bác sỹ

Con bạn bị sốt nếu bé:

  • Có nhiệt độ đo tại trực tràng, tai hoặc trán là 100,4 độ F (tương đương 38 độ C) hoặc cao hơn.
  • Có nhiệt độ đo tại miệng là 100 độ F (hoặc 37,8 độ C) hoặc cao hơn.
  • Có nhiệt độ đo nách từ 99 độ F (37,2 độ C) hoặc cao hơn.

Nhiều chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng việc đo nhiệt độ ở nách có thể không chính xác.

Nếu bạn nghi ngờ về kết quả đo ở nách, hãy dùng phương pháp khác (ưu tiên đo hậu môn) để xác nhận lại kết quả. Nếu 2 kết quả khác nhau thì nhiệt độ ở hậu môn đáng tin cậy hơn.

Nhìn chung, hãy liên hệ với nhân viên y tế nếu:

  • Bé dưới 3 tháng tuổi và có nhiệt độ trực tràng là 38 độ C hoặc cao hơn.
  • Bé từ 3 đến 6 tháng tuổi và có nhiệt độ trực tràng là 38,9 độ C, và bé có biểu hiện khó chịu bất thường, kích thích hay quấy khóc, hoặc có nhiệt độ đo tại trực tràng cao hơn 38,9 độ C.
  • Bé từ 6 đến 24 tháng tuổi và có thân nhiệt cao hơn 38,9 độ C, kéo dài hơn 1 ngày nhưng không có thêm triệu chứng nào khác.
  • Nếu trẻ có bất cứ dấu hiệu nào khác như ho, tiêu chảy,… thì hãy đưa trẻ đến bác sỹ ngay lập tức.

Tham khảo tại: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/infant-and-toddler-health/in-depth/thermometer/art-20047410

 

Tags: , , , , ,