Khái quát chung

Viêm tai giữa cấp tính là một dạng viêm tai khá phổ biến, và thực sự là một bệnh gây đau đớn. Bệnh xảy ra khi khu vực phía sau màng nhĩ bị viêm, và dù sự viêm đó có do vi khuẩn hay không, thì nó cũng gây ra sốt, phù nề, và đều có những biến chứng nguy hiểm.

Những hành vi bất thường sau đây của trẻ có thể chỉ hướng cho bạn rằng trẻ đang bị viêm tai giữa cấp tính:

  • Trẻ quấy và khóc dữ dội (ở trẻ sơ sinh)
  • Nắm chặt tai, đồng thời nhăn mặt vì đau (ở trẻ mới biết đi)
  • Nói rằng chúng bị đau tai (ở trẻ lớn hơn).

Trẻ viêm tai giữa có thể sẽ quấy khóc nhiều hơn

Trẻ có thể có biểu hiện kéo tai, gãi tai khi tai bị viêm

Triệu chứng của viêm tai giữa

Khi trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ bị viêm tai giữa, có thể biểu hiện một hoặc nhiều triệu chứng hay biểu hiện sau đây:

  • Khóc
  • Cáu gắt
  • Khó ngủ
  • Kéo tai
  • Đau tai
  • Đau đầu
  • Đau cổ
  • Cảm giác đầy và ù tai
  • Nước chảy ra từ tai
  • Sốt
  • Nôn và buồn nôn
  • Tiêu chảy
  • Kích thích
  • Mất cân bằng
  • Giảm thính lực hoặc đáp ứng kém với âm thanh

Triệu chứng viêm tai giữa

Màng nhĩ phù nề, sung huyết

Nguyên nhân gây viêm tai giữa cấp tính

Ống Eustachian, hay vòi nhĩ, là một ống chạy từ tai đến sau vòm họng. Viêm tai giữa xảy ra khi ống này bị sưng, hoặc bít tắc dẫn đến chất lỏng ứ đọng trong tai giữa. Chất dịch có thể khiến vi khuẩn sinh sôi và gây viêm.

Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, ống Eustachian ngắn hơn, và nằm ngang trong khi người lớn thì ống này dài hơn và nằm chéo. Vì thế trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dễ bị viêm tai giữa hơn người lớn. Cấu tạo của vòi nhĩ chỉ phát triển giống người lớn sau khi trẻ được 7 tuổi.

Ống Eustachian có thể bị sưng hoặc bị tắc nghẽn vì nhiều lý do:

  • Dị ứng
  • Cảm lạnh
  • Cúm
  • Nhiễm trùng xoang
  • Viêm hoặc phù nề VA
  • Khói thuốc lá, và khói bụi nói chung
  • Trẻ sơ sinh ti bình trong khi nằm

Ai có nguy cơ mắc viêm tai giữa cao hơn?

Các yếu tố nguy cơ của viêm tai giữa bao gồm:

  • Trẻ sơ sinh từ 6-36 tháng tuổi
  • Trẻ sử dụng núm vú giả
  • Trẻ đi nhà trẻ thay vì được chăm sóc tại nhà
  • Trẻ sơ sinh bú bình bằng sữa công thức
  • Trẻ sơ sinh bú trong khi nằm
  • Tiếp xúc với khói thuốc lá
  • Tiếp xúc với không khí bị ô nhiễm
  • Thay đổi thời tiết
  • Đang trong mùa lạnh
  • Mới bị cảm lạnh, cúm, viêm xoang hoặc viêm tai

Trẻ bú bình có nguy cơ viêm tai giữa cao hơn trẻ bú mẹ hoàn toàn

Trẻ bú bình dễ mắc viêm tai giữa cấp tính hơn trẻ bú mẹ hoàn toàn

Di truyền cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc tăng nguy cơ mắc viêm tai giữa ở trẻ em.

Chẩn đoán viêm tai giữa cấp tính

Có nhiều phương pháp để chẩn đoán viêm tai giữa cấp tính, ngoài các thăm khám thường quy thì các biện pháp sau có thể được sử dụng:

Soi tai: bác sỹ chuyên khoa sẽ dùng một dụng cụ giống như chiếc đèn, có một thấu kính để phóng to hình ảnh bên trong tai, để soi tai và tìm kiếm các dấu hiệu như:

  • Tấy đỏ
  • Sưng
  • Mủ
  • Máu
  • Bong bóng khí
  • Chất lỏng ở tai giữa
  • Thủng màng nhĩ

Đo màng nhĩ: trong phương pháp này, bác sỹ dùng một Tympanometer (dụng cụ đo màng nhĩ) để kiểm tra xem màng nhĩ có thích nghi với sự thay đổi áp suất hay không.

Soi tai để chẩn đoán viêm tai giữa

Soi tai chẩn đoán viêm tai giữa cấp tính

Đo phản xạ: sự phản xạ âm thanh từ tai có thể cho thấy tình trạng của màng nhĩ. Theo đó, bác sỹ tạo một sóng âm gần tai của trẻ, sau đó xác định âm thanh phản xạ lại từ màng nhĩ để xác định bên trong màng nhĩ có dịch hay không.

Kiểm tra thính lực: viêm tai giữa sẽ ảnh hưởng đến khả năng nghe, vì vậy kiểm tra thính lực có thể chỉ điểm căn bệnh này.

Chọc dò màng nhĩ: được chỉ định trong trường hợp nặng, hoặc nghi có vi khuẩn kháng thuốc. Người ta dùng một kim nhỏ chọc qua màng nhĩ để lấy dịch hoặc mủ xét nghiệm tìm vi khuẩn, đồng thời làm kháng sinh đồ.

Điều trị với trẻ bị viêm tai giữa cấp

Phần lớn các nhiễm trùng tai nói chung, và viêm tai giữa nói riêng, đều có thể tự khỏi mà không cần dùng đến kháng sinh. Điều trị tại nhà bằng thuốc giảm đau thường được khuyến cáo trước khi quyết định có sử dụng kháng sinh hay không. Điều đó sẽ làm giảm đến mức thấp nhất các tác dụng phụ, cũng như nguy cơ kháng kháng sinh. Điều trị viêm tai giữa bao gồm:

Chăm sóc tại nhà: bác sỹ có thể đề nghị các phương pháp tại nhà, để giảm đau cho trẻ trong khi quan sát và theo dõi diễn biến của bệnh:

  • Đắp một chiếc khăn mềm được làm ẩm bằng nước ấm lên tai
  • Các thuốc giảm đau không kê đơn (ưu tiên Paracetamol)
  • Thuốc nhỏ tai để giảm đau (cần được sự hướng dẫn của bác sỹ hoặc dược sỹ)
  • Kháng sinh có thể được chỉ định nếu bệnh không thuyên giảm sau 24-48h, tối đa 72h.

Phẫu thuật: trong trường hợp viêm tai giữa không đáp ứng với điều trị, hoặc nhiễm trùng tái phát, các bác sỹ có thể chỉ định:

  • Nạo VA: khi VA bị sưng, viêm tái lại nhiều lần (≥ 5 lần/năm), hoặc không đáp ứng với điều trị nội khoa.
  • Đặt dẫn lưu tai: chèn một ống nhỏ vào tai bé để cho phép không khí và dịch thoát ra ngoài từ tai giữa.

Phòng ngừa viêm tai giữa cấp tính ở trẻ em

Có nhiều cách nên được áp dụng để phòng bệnh viêm tai giữa cho trẻ, bao gồm:

  • Rửa tay vệ sinh các món đồ chơi cho trẻ thường xuyên
  • Tránh tối đa các nhiễm trùng đường hô hấp trên, bao gồm cảm lạnh và cúm
  • Giữ trẻ tránh xa khói thuốc lá
  • Tiêm phòng cúm và phế cầu
  • Hãy cho trẻ bú mẹ trong ít nhất 12 tháng nếu có thể
  • Tránh cho bé dùng núm vú giả.

 

Tham khảo tại: https://www.healthline.com/health/ear-infection-acute

Bài viết liên quan:

Viêm tai giữa ở trẻ em: Probiotics là cần thiết

Viêm tai giữa ở trẻ em: dùng kháng sinh hay không?

 

Tags: , , ,