Trong khi sự khôi phục của các vi khuẩn tốt diễn ra chậm rãi và mất khá nhiều thời gian (có khi là hàng tháng trời), thì việc kháng sinh tiêu diệt chúng lại diễn ra nhanh chóng (chỉ mất vài ngày).

Các lợi khuẩn thuộc nhóm Lactobacillus và Bifidobacterium sinh sống trong đường tiêu hóa của chúng ta. Chúng chiếm chỗ trong ruột, cạnh tranh với các loại vi nấm khiến chúng không có khả năng gây bệnh.

Khi một lượng lớn lợi khuẩn bị kháng sinh giết chết, vi nấm có cơ hội thế vào những chỗ trống đó, thậm chí có thể thâm nhập sâu vào thành ruột, gây hội chứng “rò rỉ ruột”, một thuật ngữ được sử dụng để miêu tả một nhóm các triệu chứng bao gồm đầy hơi, trướng bụng và đau bụng,… sau một đợt điều trị bằng kháng sinh.

Thực tế, hơn 60% hệ miễn dịch và khoảng 70% tổng số tế bào miễn dịch của cơ thể người nằm ở… ruột. Các vi khuẩn có lợi có khả năng trực tiếp hỗ trợ, kích thích, hoặc điều hòa hoạt động của các tế bào miễn dịch, do đó giúp ích cho các đáp ứng miễn dịch tại chỗ và toàn thân, cũng như xoa dịu những phản ứng quá mẫn do hệ miễn dịch quá nhạy cảm gây ra.

Probiotics là những lợi khuẩn chống lại vi khuẩn gây sâu răng

Các vi khuẩn thân thiện luôn “tranh đấu” vì sức khỏe của chúng ta

Vi khuẩn trong cơ thể con người

80% vi khuẩn sống trên cơ thể chúng ta là những vi khuẩn “thân thiện”, nghĩa là ít nhất chúng không gây hại gì, thậm chí một số loài còn đóng những vai trò không thể thay thế được đối với cơ thể.

Vậy 20% còn lại thì sao?

Một số vi khuẩn sống trong miệng của bạn, tiêu hóa thức ăn thừa và sinh ra Hydrogen sulfide (một chất khí có mùi của trứng thối), hoặc Methyl mercaptan (có mùi của phân). Như vậy là đủ để hiểu được các vi khuẩn này khiến chúng ta khổ sở như thế nào.

Trong khi đó, Streptococcus mutans và một số loài Lactobacillus hiệp đồng với nhau trong quá trình làm tổn thương men răng, và lâu dần sẽ gây sâu răng.

Sâu răng - một vấn đề phổ biến ở trẻ em và cả người lớn

Vi khuẩn S. mutans được cho là kẻ thủ ác số một gây sâu răng và hỏng men răng

Vi khuẩn trong đường tiêu hóa

Hệ vi khuẩn đường ruột đa dạng hơn so với vi khuẩn miệng cả về số lượng lẫn chủng loại.

Có khoảng 100 ngàn tỷ vi sinh vật, thuộc 500 đến 1000 loài khác nhau sinh sống trong đường tiêu hóa của chúng ta. Mối quan hệ giữa con người với vi khuẩn có thể là mối quan hệ ký sinh (vi khuẩn ký sinh trong đường ruột, chiếm thức ăn hoặc gây bệnh), nhưng cũng có những mối quan hệ cộng sinh (đôi bên cùng có lợi).

Thực tế, vi khuẩn ở ruột non rất dồi dào. Người ta ước tính khoảng 60% khối lượng khô của các bệnh phẩm phân là hình thành từ vi khuẩn.

Không nơi nào trên cơ thể người nhiều vi khuẩn bằng đường tiêu hóa

Có hơn 100 ngàn tỷ vi sinh vật trong đường tiêu hóa của con người

Vi khuẩn có lợi với chúng ta như thế nào?

Có thể nói con người không thể sống nếu đường ruột của chúng ta là một môi trường vô trùng. Các vi khuẩn có vai trò hỗ trợ sản xuất các chất dẫn truyền thần kinh, các kháng thể kháng lại các vi khuẩn hoặc virus cố gắng xâm nhập vào cơ thể, chúng còn phân hủy các chất độc giúp cho quá trình bài tiết, và phân giải thức ăn giúp hỗ trợ cho quá trình tiêu hóa.

Khi chúng ta mắc các bệnh nhiễm khuẩn, như viêm xoang chẳng hạn, bác sỹ sẽ kê cho chúng ta một trong các loại kháng sinh thuộc nhóm Penicillin, Macrolides, Cephalosporin hoặc Fluoroquinolones. Các kháng sinh, hoặc ức chế sự hình thành vách tế bào vi khuẩn, hoặc ngăn cản quá trình sản xuất Protein của vi khuẩn, hoặc can thiệp vào sự phân chia nhiễm sắc thể, khiến vi khuẩn không nhân lên được, do đó có tác dụng kiềm hãm sự phát triển, hoặc tiêu diệt vi khuẩn.

Thế nhưng những tác dụng đó cũng ảnh hưởng đến lợi khuẩn trong đường tiêu hóa. Khi cây trồng bị còi cọc thì cỏ dại sẽ được thế nhân lên. Thực tế cho thấy, một liệu trình kháng sinh (khoảng 7 đến 10 ngày) có thể mang đến những tác dụng phụ mà phổ biến nhất là bệnh tiêu chảy.

Rất may là tiêu chảy do kháng sinh thường không nặng, và sẽ hồi phục sau khi bạn ngừng thuốc. Tuy nhiên, sự hồi phục này còn tùy thuộc vào nhiều vấn đề khác, như chế độ ăn uống, sinh hoạt, và mức độ tổn hại của hệ vi sinh vật đường ruột. Do đó, thời gian để hồi phục có thể chỉ là vài ngày, vài tuần nhưng cũng có khi đến cả năm trời.

Đây chính là lý do tại sao các nhà khoa học luôn khuyến khích việc dùng men vi sinh (Probiotics) cho các trường hợp tiêu chảy do kháng sinh, bởi lẽ đó là cách nhanh nhất giúp bổ sung lợi khuẩn, lấy lại cân bằng cho hệ vi sinh vật đường ruột.

Vi k huẩn trên da giúp chúng ta chống lại các vi khuẩn và vi nấm gây bệnh khácTrên da con người có những vi khuẩn có thể ức chế sự phát triển của nhiều loại vi nấm gây bệnh

Những thực phẩm nào tốt cho vi khuẩn đường ruột?

Thực tế, nhiều người không hề quen thuộc với khái niệm men vi sinh hay Probiotics nhưng họ vẫn thường xuyên dùng các sản phẩm Probiotics tự nhiên. Trong đó, sữa chua là một ví dụ điển hình.

Sữa chua sống có chứa một hàm lượng phong phú lợi khuẩn Lactobacillus, và mặc dù độ ổn định của vi khuẩn trong sữa chua kém hơn rất nhiều so với các sản phẩm bổ sung men vi sinh nhưng nó lại có một lợi thế, đó là chúng ta có thể sử dụng chúng hàng ngày.

Có những bài viết đã từng nói về cuộc sống của những bộ lạc du mục Mông Cổ, nơi chỉ có thảo nguyên mênh mông và nguồn rau xanh là vô cùng khan hiếm. Thế nhưng người dân ở đây vẫn duy trì sức khỏe bình thường, nhất là những bệnh liên quan đến tiêu hóa như táo bón hoặc thiếu Vitamin lại không hề phổ biến. Các nhà nghiên cứu đã tìm ra nguyên nhân, đó là do người dân du mục Mông Cổ tiêu thụ một lượng lớn sữa chua, bao gồm sữa bò, sữa dê, sữa ngựa,… được lên men, giúp cung cấp lợi khuẩn thường xuyên.

Thực phẩm lên men giúp bổ sung vi khuẩn Probiotics

Thực phẩm lên men có ưu điểm là có thể dùng lâu dài

Ngoài ra, những loại thực phẩm lên men khác cũng được chứng minh là có hiệu quả giúp bổ sung Probiotics như: dưa muối, cà muối, giấm sống, cơm mẻ hay bỗng rượu. Mỗi vùng miền sẽ có những cách bổ sung Probiotics khác nhau, tuy nhiên cần phải nói là con người đã bắt đầu sử dụng Probiotics từ hàng ngàn năm trước.

Tham khảo tại: https://www.saga.co.uk/magazine/health-wellbeing/treatments/antibiotics-gut-bacteria

Bài viết liên quan:

Men vi sinh nào tốt phải đáp ứng 7 tiêu chuẩn này

Hỏi đáp về men vi sinh và loạn khuẩn đường ruột

 Xem thêm:

Tại sao men vi sinh lại quan trọng với sức khỏe của chúng ta?

Trẻ sơ sinh non tháng và thiếu cân cần đến men vi sinh

 

Tags: , , ,