Giới thiệu

Tai của con người có cấu tạo gồm ba phần: tai ngoài, tai giữa và tai trong. Viêm tai giữa là một trong những bệnh lý về tai phổ biến nhất, xảy ra khi phần giữa của tai chịu sự xâm nhập của vi khuẩn và gây viêm nhiễm.

Thực tế, viêm tai giữa ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi, nhưng nó trở nên phổ biến hơn ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Viêm tai giữa chính là nguyên nhân hàng đầu khiến các ông bố bà mẹ phải đưa các bé dưới 1 tuổi đến bác sỹ.

Mặc dù hiện tại, những tiến bộ về y học cũng như mức sống tăng dần khiến cho nhiều loại bệnh tật dần trở nên “khuất bóng”, nhưng đáng ngạc nhiên đó là tỷ lệ bệnh viêm tai giữa vẫn giữ nguyên theo thời gian. Khoảng 1 nửa số trẻ bị nhiễm trùng tai ít nhất 1 lần trước khi đón sinh nhật đầu tiên, và chúng cũng sẽ đối mặt với nguy cơ bệnh này tái phát, thậm chí lặp đi lặp lại trong suốt thời thơ ấu.

tai-giua

Tai giữa là nơi dễ bị viêm nhiễm, nhất là khi trẻ không được bú mẹ hoàn toàn

Mọi chuyên gia y tế đều cho rằng cho trẻ bú mẹ trong năm đầu tiên, hoặc ít nhất là trong 6 tháng đầu đời là cách tốt nhất giúp tai trẻ khỏe mạnh, giúp giảm nguy cơ viêm tai giữa nói riêng, và các bệnh nhiễm khuẩn nói chung. Tuy nhiên, nhiều trường hợp mẹ bỉm sữa không có đủ sữa cho con thì khi đó trẻ sẽ phải dùng sữa ngoài kết hợp với sữa mẹ, hoặc thậm chí mẹ không có sữa và có nhiều trẻ phải đi bú nhờ, hoặc chấp nhận dùng sữa ngoài hoàn toàn. Và đương nhiên khi đó trẻ sẽ phải bú bình.

Viêm tai giữa có tỷ lệ cao hơn ở bé trai hơn là bé gái; người da trắng và người Mỹ bản địa (đặc biệt là vùng Alaska), cũng như các bé sinh ra bị dị tật hở hàm ếch, hay các dị tật khác liên quan đến cấu trúc mặt và sọ, đều có nguy cơ mắc viêm tai giữa cao hơn. Bệnh cũng hay gặp hơn vào đầu xuân và mùa đông, khi các bệnh như cảm lạnh, cúm, viêm họng,… trở nên phổ biến. Và đặc biệt, các nhà khoa học nhận thấy tỷ lệ trẻ bú bình bị viêm tai giữa cao hơn nhiều lần so với trẻ bú mẹ hoàn toàn.

Các bác sỹ chẩn đoán viêm tai giữa như thế nào?

Một trong những biểu hiện đầu tiên của viêm tai giữa là trẻ có thân nhiệt cao hơn bình thường và trẻ trở nên kích thích, dễ cáu hoặc quấy khóc. Trẻ sơ sinh có thể bỏ bú, trẻ lớn hơn thì có thể sẽ gãi tai.

Tuy nhiên đó không phải là những dấu hiệu các bác sỹ dùng để chẩn đoán. Họ sẽ kiểm tra độ linh hoạt của màng nhĩ, bằng cách dùng một dụng cụ chuyên biệt thổi một luồng khí vào trong tai và theo dõi các đáp ứng. Nếu màng nhĩ bình thường, thì nó sẽ rung khi có sự thay đổi áp suất trong tai, ngược lại, màng nhĩ bị ứ dịch thì sự rung động này sẽ giảm xuống, thậm chí biến mất tùy vào mức độ ứ dịch.

Soi tai

Soi tai là cách đơn giản và phổ biến nhất để chẩn đoán viêm tai giữa

Liên quan giữa việc bú bình với bệnh viêm tai giữa

Chúng ta không biết hết tất cả nguyên nhân tại sao một số trẻ lại dễ mắc viêm tai giữa hơn những trẻ khác, nhưng hầu hết các bác sỹ tai mũi họng đều đồng ý rằng chứng sổ mũi là một trong những nguyên nhân chính. Ngoài ra, một thủ phạm khác, rất có thể, là việc trẻ bú bình.

Bú bình có thể ảnh hưởng đến trẻ theo 2 cách: thứ nhất khi trẻ dùng sữa công thức hoàn toàn, hoặc dùng sữa công thức thay thế một phần sữa mẹ, chúng sẽ nhận được ít kháng thể hơn so với trẻ bú mẹ hoàn toàn.

Thứ hai, núm vú của người mẹ được tự nhiên “thiết kế” để chỉ tiết sữa ra khi trẻ mút, còn khi trẻ ngưng mút để nuốt thì sữa sẽ không tiết ra, do đó bản thân việc trẻ bú mẹ, kể cả khi chúng bú lúc đang… nằm cũng không gây ra nguy cơ đáng kể nào.

Thế nhưng các dụng cụ cho trẻ bú, hay các bình sữa với núm vú giả, vẫn rỉ ra khi trẻ không mút. Điều đó khiến trẻ dễ bị sặc, và đó cũng là nguyên nhân khiến một lượng sữa nhỏ chảy ngược và xâm nhập vào vòi nhĩ, tạo điều kiện cho các vi khuẩn phát triển, và gây viêm tai.

Làm sao để giảm nguy cơ mắc viêm tai giữa cho trẻ

Việc mút núm vú giả, đồ chơi, ngón tay hay những vật tương tự có thể gây ra các vấn đề giống như khi trẻ bú bình. Vì thế khía cạnh đầu tiên cần xem xét khi đánh giá nguy cơ viêm tai giữa của một đứa trẻ là việc chúng có dùng vú giả hay những vật khác tương tự hay không.

Các nghiên cứu cho thấy sự liên quan giữa bú bình với viêm tai giữa, có thể dẫn đến một bệnh lý mạn tính khác là viêm tai giữa tiết dịch, gây mất thính lực vĩnh viễn, kéo theo đó là chậm phát triển khả năng nói.

Cách tốt nhất để giảm nguy cơ sức khỏe từ việc bú bình đó là hãy cho trẻ bú ở tư thế ngồi, hoặc ít nhất là chúng được đặt nằm nghiêng và đầu phải cao hơn chân. Một số núm vú giả được thiết kế đặc biệt giúp nó hoạt động như núm vú trên cơ thể người, nghĩa là áp suất trong bình, bằng cách nào đó, được giữ cân bằng giúp cho sữa chỉ chảy ra khi bé mút, và ngừng chảy khi bé nuốt. Điều này mặc dù chỉ là tiểu tiết nhưng lại có hiệu quả đáng kể trong việc giảm nguy cơ viêm tai giữa ở trẻ.

Bú bình tư thế ngồi

Tư thế khi cho trẻ bú có ảnh hưởng đến khả năng phát sinh viêm tai giữa

Điều trị viêm tai giữa cấp tính

Đương nhiên khi trẻ bị viêm tai giữa, việc đưa bé đi khám bác sỹ là điều cần thiết. Tuy nhiên không phải trường hợp nào cũng phải dùng kháng sinh. Nhiều trường hợp viêm tai giữa có thể tự khỏi, mặc dù có thể trong quá trình đó trẻ bị đau lâu hơn một chút.

Việc chỉ định kháng sinh đôi khi là cần thiết, tuy nhiên dù được dùng đúng liều và đủ thời gian, các kháng sinh vẫn đem đến những tác dụng phụ nhất định. Các nghiên cứu mới nhất đã cho thấy, ít nhất 30-60% Streptococcus pneumoniae (phế cầu) có khả năng đề kháng Penicillin và Amoxicillin. Thông thường, thuốc kháng sinh được dùng lặp lại sẽ giảm dần hiệu quả nếu các đợt kháng sinh cách nhau quá gần.

Để đối phó với vấn đề này, Trung tâm Kiểm soát dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) đã đưa ra các khuyến nghị mới về việc điều trị viêm tai giữa với kháng sinh. Theo đó, nếu trong 1 tháng trước trẻ không dùng kháng sinh, thì trẻ mắc viêm tai giữa nên được bắt đầu bằng liều điều trị hoặc liều cao Amoxicillin. Nếu sau 3 ngày bệnh không có tiến triển tốt, hỗn hợp liều cao Amoxicillin – Clavulanate hoặc Cefuroxime axetil, hoặc Ceftriaxone đường tiêm được chỉ định.

Đối với trẻ đã dùng kháng sinh trong vòng 30 ngày, trẻ nên được bắt đầu điều trị bằng Amoxicillin – Clavulanate liều cao hoặc Cefuroxime axetil. Nếu sau 3 ngày bệnh không có tiến triển tốt, thì chỉ định Ceftriaxone hoặc Clindamycin đường tiêm, hoặc đặt dẫn lưu ống tai sẽ được thực hiện.

Tham khảo tại: Thedoctorwillseeyounow.com

Link tham khảo: http://www.thedoctorwillseeyounow.com/content/kids/art2111.html

 

 

Tags: , ,