Thời điểm giao mùa là khoảng thời gian các bệnh truyền nhiễm gia tăng vì các loài vật trung gian truyền bệnh như ruồi, muỗi, gián, chuột,… sinh sôi và hoạt động mạnh nhất.

Trong số các bệnh thường gặp ở trẻ em khi thời tiết giao mùa thì tiêu chảy có lẽ là chứng bệnh phổ biến nhất. Tiêu chảy ở trẻ em đặc biệt nguy hiểm vì trẻ em là đối tượng nhạy cảm và dễ bị tổn thương. Hơn nữa trẻ em hồn nhiên và chưa có ý thức tự bảo vệ sức khỏe của bản thân nên nguy cơ mắc tiêu chảy cao hơn nhiều so với người lớn.

Nguyên nhân dẫn đến tiêu chảy ở trẻ em

Tiêu chảy ở trẻ em có thể do nhiều nguyên nhân, gồm 4 nhóm nguyên nhân chính:

  • Nhiễm khuẩn:

    Nhiễm khuẩn và nhiễm virus là nhóm nguy cơ hàng đầu gây tiêu chảy ở cả trẻ em và người lớn. Rotavirus, Norovirus và các vi khuẩn như Salmonella, trực khuẩn lị, phẩy khuẩn tả,… có thể xâm nhập vào đường tiêu hóa của trẻ qua thức ăn, nước uống hoặc thậm chí chỉ qua tiếp xúc với môi trường có nguồn bệnh.

Trẻ em có nguy cơ cao hơn người lớn một phần là do chúng chưa hình thành thói quen giữ vệ sinh bằng việc rửa tay, hay dùng tay bốc thức ăn, đưa tay lên miệng, hoặc có thói quen cắn móng tay, mút tay,…

Nhiễm khuẩn là nguyên nhân hàng đầu gây tiêu chảy ở trẻ em

Nhiễm khuẩn là nhóm nguyên nhân hàng đầu của bệnh tiêu chảy ở trẻ em

  • Ngộ độc thực phẩm:

    Các động vật trung gian truyền bệnh hoạt động mạnh, môi trường nóng ẩm tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển đều làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm.

Trẻ em có thể bị ngộ độc thực phẩm khi ăn phải thức ăn nhiễm khuẩn hoặc chứa độc tố do vi khuẩn tiết ra.

Một số loại độc tố vi khuẩn bền với nhiệt, độc tính cao, thậm chí không gây thay đổi màu sắc và mùi vị của thức ăn nên dù thức ăn có được đun nấu lại vẫn có thể gây bệnh.

  • Dùng thuốc:

    Nhiều loại thuốc có thể gây tiêu chảy ở trẻ em, bao gồm thuốc nhuận tràng, thuốc kháng acid, thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) và nhất là các kháng sinh.

Những loại thuốc này thường không gây tiêu chảy nặng, và các triệu chứng sẽ dần biến mất sau khi ngừng thuốc.

  • Những nguyên nhân khác:

    Các nhóm nguyên nhân do bệnh liên quan đến đường tiêu hóa thường không thay đổi phụ thuộc vào thời tiết. Một số trẻ bị chứng dị ứng bất dung nạp, ví dụ như không dung nạp Lactose (đường trong sữa bò), không dung nạp Gluten (Protein có trong lúa mỳ) đều có thể bị tiêu chảy khi tiêu thụ các sản phẩm này.

Đôi khi những thay đổi trong chế độ ăn cũng có thể làm tăng nguy cơ tiêu chảy ở trẻ em.

Quá nhiều nước ép hoa quả có thể dẫn đến tiêu chảy vì nước hoa quả thường chứa hàm lượng đường và Sorbitol cao.

Lạm dụng nước ép hoa quả có thể gây tiêu chảy ở trẻ em

Nước ép trái cây có thể gây tiêu chảy nếu bị lạm dụng

Một số trẻ nhạy cảm có thể bị tiêu chảy khi sử dụng những thực phẩm có “tính hàn” như rau cải, rau sam, động vật thân mềm (tôm, cua, ốc,…), mướp đắng, hoặc những loại rau có độ nhớt như mồng tơi, rau đay.

Đôi khi tiêu chảy ở trẻ em là hệ quả của một bệnh lý khác. Trẻ em có thể bị tiêu chảy khi mọc răng, khi bị sốt, thậm chí nhiều trẻ bị các bệnh về hô hấp như viêm mũi, viêm xoang, viêm họng cũng kèm theo tiêu chảy.

Nguy cơ tăng cao khi thời tiết giao mùa

Như đã nói ở trên, thời tiết ấm áp lúc giao mùa tạo điều kiện cho các loài động vật trung gian truyền bệnh sinh sôi nảy nở.

Ruồi được coi là kẻ thù số một. Với cơ thể mang đầy vi khuẩn, thói quen bay và đậu chỗ này một tý, chỗ kia một tý cộng thêm bản năng chấm mút khi chúng ăn khiến cho loài ruồi trở thành kẻ chuyên đi gieo rắc mầm bệnh. Chúng có thể đậu lên thức ăn, nước uống của chúng ta ngay khi vừa… từ trong nhà vệ sinh bay ra.

Tiêu chảy ở trẻ em có thể bị phát tán do loài ruồi

Ruồi được xem là vật trung gian truyền bệnh nguy hiểm nhất

Gián và chuột cũng là những động vật mang nhiều loại mầm bệnh, và có thể truyền mầm bệnh đó sang thực phẩm nếu chúng ta không bảo quản đúng cách.

Thời tiết thất thường có thể khiến trẻ bị sốt do chưa thích nghi được với biên độ thay đổi nhiệt lớn. Nắng nóng vào buổi trưa và se lạnh vào chiều tối cũng làm tăng nguy cơ trẻ gặp các bệnh hô hấp như viêm họng, viêm amidan,…

Biện pháp dự phòng

Ăn chín uống sôi luôn là biện pháp hữu hiệu và đơn giản nhất để giảm tỷ lệ mắc tiêu chảy ở trẻ em. Nhiệt độ 90-100 độ C có thể tiêu diệt hầu hết vi khuẩn.

Bảo quản thực phẩm đúng quy cách cũng là một biện pháp hiệu quả. Đậy kín thức ăn bằng hộp, lồng bàn, hoặc cất thức ăn chưa dùng đến vào tủ lạnh sẽ giúp hạn chế tối đa mầm bệnh từ động vật trung gian.

Thức ăn nên được chế biến từ thực phẩm tươi mới, không nên nấu thức ăn để dùng nhiều ngày vì vừa làm giảm dinh dưỡng trong thực phẩm, vừa làm tăng nguy cơ ngộ độc nếu không bảo quản tốt.

Gần đây, Probiotics đang được các nhà nghiên cứu quan tâm vì lợi ích của chúng trong việc dự phòng các bệnh về tiêu hóa nói chung, và bệnh tiêu chảy ở trẻ em nói riêng. Các vi khuẩn thân thiện có khả năng cạnh tranh thức ăn và không gian sống, ức chế sự phát triển của các vi khuẩn gây bệnh, liên kết với các tế bào biểu mô ruột làm giảm khả năng bám dính của vi khuẩn có hại lên thành ruột, thậm chí một số lợi khuẩn còn tiết ra các Bacteriocin để tiêu diệt vi khuẩn có hại xung quanh chúng.

Tiêu chảy ở trẻ em có thể được cải thiện nhờ Probiotics

Probiotics không chỉ có thể phòng ngừa mà còn có thể hỗ trợ điều trị tiêu chảy ở trẻ em

Chính vì những lý do trên, các Probiotics ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong dự phòng và điều trị bệnh tiêu chảy ở trẻ em.

Xem thêm tại:

Men vi sinh Úc – men vi sinh Brauer

Tiêu chảy ở trẻ sơ sinh – phòng bệnh hơn chữa bệnh

 

Tags: , , ,