Thời tiết bắt đầu nắng nóng khiến tỷ lệ phát sinh bệnh tật tăng cao, nhất là ở trẻ em. Tiêu chảy do Rotavirus là một trong những bệnh phổ biến nhất. Qua bài viết này, Suckhoegiadinh365 cung cấp một số thông tin hữu ích giúp bạn đọc hiểu hơn về loại virus này và làm sao để dự phòng tiêu chảy do chúng gây ra.

Rotavirus là gì?

Rotavirus thuộc họ Reoviridae, là tác nhân thường gặp nhất khiến trẻ bị tiêu chảy, chiếm 55% tổng số ca tiêu chảy phải nhập viện.

Trẻ sơ sinh và trẻ em dưới 5 tuổi bị tiêu chảy do Rotavirus cần được chăm sóc đặc biệt vì chúng có thể bị mất nước điện giải rất nhanh do đặc điểm của loại bệnh này là tiêu chảy thường kèm theo nôn (miệng nôn trôn tháo).

Nhiễm Rotavirus rất dễ bùng phát thành dịch vì những virus nhỏ xíu đó có khả năng tồn tại ngoài cơ thể trong thời gian khá lâu: ít nhất 4h trên tay và cơ thể người, 10 ngày trên bề mặt các đồ vật khô, và tồn tại hàng tuần ở những nơi có điều kiện ẩm ướt.

Mặc dù tiêu chảy do virus Rota có thể gặp ở tất cả các mùa trong năm, nhưng dịch bệnh thường bùng phát vào mùa đông và đầu mùa xuân. Đặc biệt, bệnh rất dễ lây thành dịch tại các cơ sở trông giữ trẻ, vì trẻ em ở nhà trẻ thường xuyên tiếp xúc với nhau, nhiều bé có thói quen mút tay, hoặc đưa đồ vật lên miệng, khiến virus dễ dàng xâm nhập vào đường tiêu hóa của trẻ.

Tiêu chảy do Rotavirus chiếm 55% tổng số ca tiêu chảy phải nhập viện.

Rota trong tiếng Latinh có nghĩa là “bánh xe”

Triệu chứng khi nhiễm Rotavirus

Thời gian ủ bệnh là từ 1 đến 3 ngày sau khi trẻ phơi nhiễm với virus.

Nôn thường là dấu hiệu đầu tiên, sau đó là sốt và tiêu chảy. Trẻ bị tiêu chảy phân rất loãng, và tiêu chảy rất nhiều lần trong ngày. Các triệu chứng thường kéo dài từ 3 đến 8 ngày, nhưng vẫn có thể lâu hơn mặc dù trẻ đã có dấu hiệu hồi phục.

Nhận biết dấu hiệu mất nước ở trẻ là vô cùng quan trọng vì tiêu chảy do Rotavirus diễn biến rất nhanh và rầm rộ. Dấu hiệu mất nước ở trẻ bao gồm:

  • Kích thích, quấy khóc
  • Có ít hoặc không có nước mắt khi khóc
  • Môi và lưỡi khô, uống nước háo hức (biểu hiện của khát)
  • Nếp véo da mất chậm (thời gian mất nếp véo da trên 2 giây).

Khi có các dấu hiệu: mắt và thóp trũng sâu, trẻ li bì, lay gọi không tỉnh, không đái/ị trong 12h hoặc hơn, có nghĩa là tình trạng mất nước đang vô cùng nghiêm trọng, có thể nguy hiểm đến tính mạng, trẻ cần được cấp cứu tại các cơ sở y tế ngay lập tức.

Triệu chứng bệnh tiêu chảy do Rotavirus

Trẻ có thể mất nước rất nhanh vì tiêu chảy do virus Rota thường kèm theo nôn

Chẩn đoán

Thường thường, việc chẩn đoán tiêu chảy do virus Rota được dựa trên các triệu chứng lâm sàng vì bệnh thường biểu hiện triệu chứng rất điển hình. Mùa dịch cũng là một manh mối quan trọng vì bệnh thường xảy ra vào mùa đông và đầu xuân (từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau).

Xét nghiệm bệnh phẩm phân chỉ được tiến hành khi trẻ có những biểu hiện bệnh lý khác có thể gây nhiễu kết quả chẩn đoán.

Điều trị tiêu chảy do Rotavirus

  • Tiêu chảy do bất kỳ nguyên nhân nào thì việc bù nước và điện giải đều là việc làm cần được ưu tiên hàng đầu. Cần chú ý đúng tỷ lệ khi pha dung dịch bù muối nước (Oresol). Cho trẻ uống từng chút một đến khi hết khát trẻ sẽ thôi uống.
  • Chăm sóc trẻ bằng cách bế trẻ đến khi nào chúng muốn. Mặc cho trẻ quần áo thoáng mát và thoải mái. Thay bỉm và lau mông đít trẻ bằng nước ấm ngay khi bé ị, vì da trẻ rất non nớt và dễ bị kích ứng.
  • Không được cho trẻ uống nước trắng (nước đun sôi để nguội) vì nước trắng (không có muối) sẽ khiến tình trạng rối loạn điện giải nặng thêm.
  • Đối với trẻ đang trong giai đoạn bú mẹ, các chuyên gia khuyên rằng vẫn nên tiếp tục cho trẻ bú. Ngừng cho bú khi triệu chứng nôn trở nên nghiêm trọng.
  • Đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được chăm sóc đặc biệt khi có các dấu hiệu mất nước nặng.

Điều trị tiêu chảy do Rotavirus

Khi trẻ có dấu hiệu mất nước, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức

Dự phòng tiêu chảy do Rotavirus

Tiêu chảy do Rotavirus dễ lây, tuy nhiên không có nghĩa là không thể phòng tránh.

Viện Nhi khoa quốc gia Hoa Kỳ (AAP) đã đề nghị đưa vaccine ngừa Rotavirus vào danh sách chủng ngừa định kỳ cho tất cả trẻ sơ sinh. Vaccine đường uống có thể phòng ngừa 75% ca nhiễm bệnh và 98% số ca nhiễm virus nặng.

Theo PGS.TS Đặng Đức Anh, Viện phó Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương, vaccine phòng Rotavirus nên được uống trong giai đoạn trẻ từ 2-5 tháng tuổi để đạt hiệu quả cao nhất.

Các biện pháp vật lý như rửa tay bằng xà phòng, xử lý phân khi trẻ bị tiêu chảy, quan tâm hơn đến việc ăn uống sinh hoạt của trẻ,… cũng mang lại hiệu quả phòng bệnh rõ rệt.

Các men vi sinh (Probiotics) giúp được gì?

Trong một nghiên cứu tổng quan năm 2015, đăng trên trang web của Thư viện Quốc gia, thuộc Viện Y tế quốc gia Hoa Kỳ, các nhà nghiên cứu đã tổng hợp kết quả từ 1244 báo cáo khoa học, và đưa ra kết luận: các Probiotics có khả năng làm giảm thời gian tiêu chảy cấp ở trẻ bị tiêu chảy do Rotavirus.

Ở một nghiên cứu khác, hỗn hợp Probiotics gồm 4 loại vi khuẩn Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus rhamnosus, Bifidobacterium longum và Saccharomyces boulardii được sử dụng. Kết quả cho thấy việc kết hợp nhiều chủng Probiotics mang lại hiệu quả cao hơn đáng kể trong hỗ trợ điều trị tiêu chảy do virus Rota, bao gồm giảm thời gian triệu chứng tiêu chảy, giảm thời gian kéo dài triệu chứng sốt và giảm thời gian điều trị tại bệnh viện so với dùng 1 chủng lợi khuẩn đơn độc.

Men vi sinh Brauer

Men vi sinh Brauer có nhiều ưu điểm vượt trội với đa dạng chủng lợi khuẩn

Lý giải cho kết quả này, các nhà nghiên cứu cho rằng các Probiotics có tác dụng củng cố sức bền của thành ruột, kích thích sản xuất các kháng thể tại chỗ. Chúng gắn chặt vào các tế bào biểu mô và khiến virus không thể xâm nhập sâu hơn vào lớp niêm mạc ruột, ngăn chặn sự nhân lên của chúng, đồng thời các kháng thể được sinh ra có thể phá hủy virus trước khi chúng kịp gây bất kỳ tổn hại nào cho đường ruột.

Vì vậy, các nhà khoa học khuyến khích việc sử dụng Probiotics để bảo vệ đường ruột, phòng ngừa bệnh tiêu chảy nói chung, và tiêu chảy do Rotavirus nói riêng.

Tham khảo tại:

  1. https://www.webmd.com/children/vaccines/tc/rotavirus-topic-overview#1
  2. https://kidshealth.org/en/parents/rotavirus.html
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2940902/

 Xem thêm:

Điều trị tiêu chảy do Rotavirus ở trẻ em

 

Tags: , , , ,