Chúng ta đều biết Vitamin là những chất rất cần thiết cho cuộc sống, vì vậy việc đảm bảo cung cấp đủ nhu cầu Vitamin hàng ngày cho trẻ là một trong những ưu tiên hàng đầu của các mẹ bỉm sữa.

Tuy nhiên, cái gì quá cũng không tốt, và bổ sung Vitamin cũng vậy. Thừa Vitamin đang là một vấn đề được lưu tâm bởi mặc dù không phổ biến bằng việc thiếu Vitamin nhưng thừa Vitamin, nhất là các Vitamin tan trong dầu, cũng gây ra những hậu quả nguy hiểm không kém. Hãy cùng Suckhoegiadinh365 tập trung vào một trong những chứng thừa Vitamin phổ biến nhất: thừa Vitamin A.

Thừa Vitamin A là gì?

Một cách đơn giản, thừa Vitamin A là tình trạng lượng Vitamin A được cung cấp vượt xa nhu cầu và khả năng dự trữ của cơ thể, gây tác động tiêu cực đối với sức khỏe.

Không giống như các Vitamin tan trong nước, Vitamin tan trong dầu có nguy cơ tích lũy và gây ngộ độc cao. Nhóm Vitamin tan trong nước bao gồm Vitamin C và các Vitamin nhóm B nếu được cung cấp vượt mức có thể được thải trừ qua nước tiểu một cách dễ dàng, hầu như không tích lũy, do đó ít gây ngộ độc.

Ngược lại, các Vitamin tan trong dầu, trong đó có Vitamin A, bởi khả năng hòa tan trong chất béo nên chúng chậm bị thải trừ. Hệ quả là Vitamin A có thể gây ngộ độc cấp tính khi dùng liều rất cao, hoặc ngộ độc mạn tính kể cả khi dùng liều điều trị trong thời gian quá dài.

Thừa Vitamin A nguy hiểm không kém gì thiếu loại Vitamin này

Bổ sung từ thực phẩm và rau xanh không gây nguy cơ thừa Vitamin A

Hậu quả của thừa Vitamin A

Vitamin A có thể gây ngộ độc cấp tính khi dùng liều 200.000 mcg (tương đương khoảng 600.000 IU) với các triệu chứng:

  • Nôn
  • Buồn nôn
  • Chóng mặt
  • Đau bụng
  • Buồn ngủ và mệt mỏi
  • Giảm thị lực

Sử dụng Vitamin A liều cao trên 10.000 mcg (tương đương 30.000 IU)/ngày trong nhiều ngày có thể gây:

  • Mòn xương
  • Tổn thương gan
  • Đau đầu
  • Tiêu chảy
  • Chóng mặt, buồn nôn, ăn không ngon
  • Da thô, khô, dễ kích ứng
  • Đau xương và đau khớp
  • Loét miệng, nhiệt miệng
  • Vàng da
  • Rụng tóc
  • Móng tay khô, nứt
  • Dễ mắc các bệnh đường hô hấp
  • Dị tật bẩm sinh [1].

Thừa Vitamin A cũng có thể gây độc cho trẻ sơ sinh, với các triệu chứng:

  • Xương sọ mềm
  • Lồi thóp
  • Lồi mắt
  • Không tăng cân
  • Hôn mê.

Phụ nữ đang mang thai hoặc có kế hoạch mang thai cần hết sức thận trọng với việc bổ sung Vitamin A vì thừa Vitamin A có thể gây ra các dị tật bẩm sinh cho thai nhi.

Thiếu hay thừa Vitamin A cũng đều ảnh hưởng đến mắt

Thiếu hay thừa Vitamin A đều ảnh hưởng đến mắt

Bổ sung Vitamin A như thế nào?

Vitamin A rất quan trọng đối với sức khỏe của đôi mắt ở cả người lớn và trẻ em. Nó đặc biệt cần thiết cho sự phát triển bình thường của tim, tai, mắt và các chi của bào thai.

Có thể bổ sung Vitamin A và các tiền chất của nó từ nhiều nguồn:

  • Gan
  • Cá béo và dầu cá
  • Sữa
  • Trứng
  • Quả màu đỏ, cam, vàng
  • Rau lá xanh

Theo Viện Y tế quốc gia Hoa Kỳ, nhu cầu Vitamin A hàng ngày thay đổi theo tuổi, cụ thể:

Tuổi Nhu cầu Vitamin A (mcg)/ngày
0 đến 6 tháng tuổi 400 mcg (tương đương 1.200 IU)
7 đến 12 tháng tuổi 500 mcg (tương đương 1.500 IU)
1 đến 3 tuổi 300 mcg (900 IU)
4 đến 8 tuổi 400 mcg (1.200 IU)
9 đến 13 tuổi 600 mcg (1.800 IU)
14 đến 18 tuổi 900 mcg với nam, 700 mcg với nữ (2.700 và 2.100 IU)
Phụ nữ có thai (14 đến 18 tuổi) 750 mcg (2.250 IU)
Phụ nữ cho con bú (14 đến 18 tuổi) 1.200 mcg (3.600 IU)
Trên 19 tuổi 900 mcg với nam, 700 mcg với nữ (2.700 và 2.100 IU)
Phụ nữ có thai (trên 19 tuổi) 770 mcg (2.310 IU)
Phụ nữ cho con bú (trên 19 tuổi) 1.300 mcg (3.900 IU)

Bổ sung Vitamin A lành mạnh

Các nguồn Vitamin A lành mạnh

Liều lượng Vitamin A để có thể gây ngộ độc phụ thuộc rất lớn vào loại Vitamin A được sử dụng. Vitamin A dạng hoạt động dễ gây ngộ độc hơn.

Trẻ em dưới 19 tuổi không nên tiêu thụ quá 75.000 IU (tương đương 25.000 mcg)/ngày.

Tiền Vitamin A, chủ yếu là các Beta carotene có nguồn gốc từ thực vật cần được biến đổi thành Vitamin A sau khi hấp thu vào cơ thể. Nhiều người tin rằng tiêu thụ nhiều rau quả như cà rốt, cà chua, gấc, khoai lang ruột đỏ,… có thể gây thừa Vitamin A, tuy nhiên các nhà khoa học phủ nhận điều này. Vì khi đã nhận được đủ nhu cầu Vitamin A, cơ thể sẽ ngừng chuyển hóa Beta carotene, vì thế, bổ sung Vitamin A có nguồn gốc thực vật được cho là an toàn hơn các sản phẩm từ động vật hay các thuốc bổ sung [2].

Thực tế quá trình hấp thu của cơ thể không bao giờ đạt hiệu suất 100%, nghĩa là luôn có 1 phần dinh dưỡng trong thực phẩm không được hấp thu và bị đào thải ra ngoài. Vì vậy, liều lượng Beta carotene được khuyến nghị luôn cao hơn nhu cầu của cơ thể một chút.

Hơn nữa, trong tự nhiên có rất nhiều chất có hoạt tính sinh học tương tự như Vitamin A, nên các nhà nghiên cứu chưa thống nhất một con số cụ thể lượng thực phẩm chứa Vitamin A cần thiết hàng ngày. Tuy nhiên, Hội đồng Thực phẩm và Dinh dưỡng của Viện Y học Hoa Kỳ khuyến nghị bổ sung Beta carotene với liều lượng 2-4mg/ngày (tương đương Vitamin A 3.300-6.600 IU) là an toàn và hiệu quả [3].

Tham khảo tại:

[1]. https://www.healthline.com/health/hypervitaminosis-a#sources

[2]. https://www.myfooddiary.com/resources/nutrient_facts/nutrient_vitaminA.asp

[3]. https://www.nutri-facts.org/en_US/nutrients/carotenoids/beta-carotene/intake-recommendations.html

Xem thêm:

Ảnh hưởng của bổ sung Vitamin A với tình trạng thiếu sắt

Vai trò của Vitamin A với sự phát triển của trẻ

 

Tags: , , , ,