Cái tên Vitamin bắt nguồn từ một từ tiếng Anh: “vital”, có nghĩa là “cần thiết cho sự sống”.

Còn được gọi là Vitamin của ánh mặt trời, Vitamin D là một trong những vi chất cần thiết nhất cho cuộc sống của chúng ta, thế nhưng thiếu Vitamin D lại nằm trong danh sách những bệnh thiếu hụt dinh dưỡng phổ biến nhất trên thế giới.

Theo thống kê, có tới 42% dân số trưởng thành ở Mỹ có nồng độ Vitamin D trong máu thấp. Còn ở Việt Nam, Viện Dinh dưỡng quốc gia đã tiến hành một cuộc điều tra và kết quả là 59,3% phụ nữ thành thị và 56,2% phụ nữ nông thôn bị thiếu Vitamin D. Tỷ lệ này là 62,1%  ở trẻ em thành thị, và với trẻ em nông thôn là 53,7% [1].

Việt Nam là một nước nhiệt đới nhưng tỷ lệ thiếu Vitamin D vẫn hơn 50%

56,2% phụ nữ nông thôn Việt Nam thiếu Vitamin D, dù họ thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng

Số liệu này đi ngược với quan điểm của nhiều người, vì hầu hết người dân Việt Nam cho rằng Vitamin D là loại cơ thể tự tổng hợp được, và nước ta nằm trong vùng nhiệt đới với cường độ ánh nắng duy trì quanh năm (trừ một số ngày mùa đông ở miền Bắc). Bài viết dưới đây lý giải nguyên nhân và đưa ra những khuyến nghị để khắc phục hiện tượng thiếu Vitamin D đang ngày càng phổ biến trong nhân dân.

Vitamin D là gì?

Đó là một hợp chất tan trong chất béo có chức năng tương tự như một hormone steroid trong cơ thể, kiểm soát nhiều quá trình sinh lý, bao gồm sự khỏe mạnh của bộ xương, chức năng của hệ thống miễn dịch, và khả năng chống lại bệnh ung thư. Chúng ta có thể nhận được Vitaminn D từ 2 nguồn chính:

  • Vitamin D2 (Ergocalciferol): được tìm thấy trong một số loại nấm.
  • Vitamin D3 (Cholecalciferol): tìm thấy trong các loại cá béo, dầu cá và lòng đỏ trứng.

Trong đó Vitamin D3 là loại có hoạt tính mạnh gấp đôi so với Vitamin D2 [2].

Một lượng lớn Vitamin D cũng được cơ thể tổng hợp khi da tiếp xúc với tia cực tím từ ánh sáng mặt trời. Thực tế, chỉ cần 10 phút với khoảng 40% diện tích cơ thể được phơi nắng, chúng ta đã có đủ Vitamin D để sử dụng trong nhiều ngày.

Vitamin D có thể được dùng bổ sung cho trẻ sơ sinh với liều lượng 400 IU/ngày

Vitamin D – Vitamin của ánh mặt trời

Vậy tại sao thiếu Vitamin D vẫn là một hiện tượng phổ biến?

Thiếu Vitamin D là một vấn đề mang tính toàn cầu. Tuy nhiên nó đặc biệt nghiêm trọng ở phụ nữ lứa tuổi sinh đẻ, trẻ sơ sinh và người già, và những người có màu da tối.

42% dân số Mỹ bị thiếu Vitamin D, nhưng tỷ lệ này tăng lên 82% ở người Mỹ da đen và 70% ở người gốc Tây Ban Nha.

Ở Việt Nam, tình hình trở nên trầm trọng hơn do thói quen sinh hoạt của chúng ta. Trong khi nhiều người thấy bất ngờ vì những du khách nước ngoài với đôi vai trần thỏa sức đi bộ dưới ánh nắng, thì việc các chị em ra đường kín như “ninja” vào những ngày hè là chuyện hết sức bình thường.

Không những thế, trẻ sơ sinh cũng thuộc nhóm có nguy cơ thiếu Vitamin D cao bởi thực tế, theo một nghiên cứu cho thấy, 90% sữa mẹ có ít hơn 20 IU Vitamin D/lít [3], trong khi đó nhu cầu Vitamin D hàng ngày của trẻ sơ sinh là 400 IU, đồng nghĩa với việc trẻ cần uống tối thiểu 20 lít sữa mẹ mỗi ngày mới đáp ứng đủ. Điều này rõ ràng là không tưởng.

Và thực tế, việc người mẹ kiêng cữ không tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trong một khoảng thời gian dài (có khi đến cả tháng) cũng khiến hàm lượng Vitamin D trong sữa của họ càng thấp hơn nữa.

Thực tế sữa mẹ là một nguồn nghèo Vitamin D

Trẻ bú mẹ sẽ nhận được ít Vitamin D từ sữa hơn nếu người mẹ kiêng cữ và không tiếp xúc với ánh nắng

Ở người lớn, thiếu Vitamin D có thể gây:

  • Nhược cơ
  • Tăng nguy cơ mất xương
  • Tăng nguy cơ gãy xương.

Ở trẻ em, thiếu Vitamin D trầm trọng khiến trẻ còi xương, chậm lớn hoặc khiến xương của trẻ trở nên mềm, hay còn gọi là bệnh nhuyễn xương.

Thiếu hụt Vitamin D có liên quan đến một số bệnh ung thư, đái tháo đường tuýp 1, bệnh đa xơ cứng, cao huyết áp và các vấn đề về tuyến giáp.

Mỗi ngày chúng ta cần bao nhiêu Vitamin D?

Điều này phụ thuộc nhiều vào các yếu tố như tuổi tác, chủng tộc, sự tiếp xúc với ánh nắng, mùa, quần áo thường mặc, vv…

Khuyến nghị từ Viện Y tế quốc gia Hoa Kỳ cho thấy nhu cầu Vitamin D trung bình từ 400-800 đơn vị, hay 10-20 mcg/ngày. Trong mùa hè ở những nơi có vĩ độ thấp, hầu như chúng ta không cần bổ sung Vitamin D do ánh nắng mặt trời có cường độ cao và duy trì ổn định.

Nhu cầu Vitamin D hàng ngày của trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh không được tiếp xúc với ánh nắng thường xuyên cần bổ sung Vitamin D

Nhiều báo cáo cho rằng lượng Vitamin D cung cấp cho cơ thể một ngày không nên quá 4.000 IU, hay 100 mcg.

Tuy nhiên, các nghiên cứu khác cho thấy liều dùng 10.000 IU/ngày vẫn chưa gây những tác hại nào đối với người khỏe mạnh.

Tham khảo tại:

[1]. http://vietnamnet.vn/vn/suc-khoe/gan-50-phu-nu-tre-em-viet-nam-thieu-vitamin-d-339786.html

[2]. https://www.healthline.com/nutrition/how-much-vitamin-d-to-take#section1

[3]. https://www.fasebj.org/doi/abs/10.1096/fasebj.30.1_supplement.1150.1

Bài viết liên quan:

8 dấu hiệu và triệu chứng của thiếu Vitamin D

8 loại thực phẩm giàu Vitamin D

 

Tags: , , ,