Bạn có biết rằng một hệ vi sinh vật khỏe mạnh có thể giúp chúng ta trong việc ngăn ngừa bệnh sâu răng không? Hãy cùng Suckhoegiadinh365 tìm hiểu về vấn đề này nhé!

Sâu răng là một trong những bệnh đứng top đầu về mức độ phổ biến. Nhất là đối với trẻ em, sâu răng càng trở nên quen thuộc vì nhiều lý do. Thứ nhất, răng sữa của trẻ có độ bền kém hơn rất nhiều so với răng vĩnh viễn; thứ hai, nhiều trẻ chưa có ý thức bảo vệ răng miệng trong khi đa phần chúng lại thích ăn đồ ngọt, bánh kẹo, thức uống có ga,… Những điều này khiến cho nguy cơ sâu răng ở trẻ càng ngày càng gia tăng.

Một hàm răng xỉn màu và sâu tứ tung không chỉ làm mất thẩm mỹ khiến trẻ kém tự tin, mà còn có thể gây ra các bệnh viêm nhiễm, không chỉ gây đau đớn, khó chịu cho trẻ, chúng còn ảnh hưởng đến sức khỏe tai mũi họng, và nhiều vấn đề khác nữa.

Sâu răng - một vấn đề phổ biến ở trẻ em và cả người lớn

Sâu răng thường xảy ra ở trẻ em, nhưng người lớn cũng có thể bị

Vậy tại sao chúng ta lại bị sâu răng?

Hẳn ai cũng biết việc không đánh răng thường xuyên sẽ làm tăng nguy cơ sâu răng. Nhưng cơ chế để thức ăn thừa và mảng bám gây bất lợi cho hàm răng của chúng ta như thế nào thì không phải ai cũng biết.

Thực tế, nhiều nhà vi sinh vật học đã ví cơ thể con người giống như một chiếc túi, và trong chiếc túi đó chứa đầy vi khuẩn. Điều này không hề khoa trương bởi ống tiêu hóa của chúng ta chứa một quần thể vi khuẩn, thuộc khoảng 500 – 1000 loài, với số lượng khoảng 100 ngàn tỷ vi sinh vật.

Có một sự thật mà bạn chưa chắc đã muốn nghe, nhưng hai bộ phận chứa nhiều vi khuẩn nhất trong cơ thể người chính là điểm bắt đầu và điểm kết thúc của ống tiêu hóa, hay nói cách khác chính là khoang miệng và hậu môn. Mỗi nơi trên cơ thể người đều có những vi sinh vật đặc trưng, hình thành nên một hệ vi sinh vật đặc thù của riêng bộ phận đó, khoang miệng cũng vậy.

Các vi khuẩn trong miệng lên men và tiêu hóa thức ăn thừa trong miệng, đồng thời tiết ra các acid hữu cơ, mà chính những acid hữu cơ này là nguyên nhân khiến cho men răng bị ăn mòn. Bạn có để ý không, sau khi chúng ta ăn cơm, hoặc uống cà phê khoảng 30’ mà không đánh răng sẽ có cảm giác chua miệng. Đó chính là bởi vì vi khuẩn lên men các Carbohydrate (hay các loại đường) còn dư trong khoang miệng và sinh ra acid – chính các acid này làm chúng ta thấy miệng có vị chua.

Còn hơi thở thì sao? Các vi khuẩn yếm khí có thể tiêu hóa Protein trong thức ăn thừa, quá trình này sinh ra các chất khí có chứa lưu huỳnh mà điển hình nhất là H2S (Hydro sulfit) – một loại khí độc có mùi của trứng thối. Cho nên chỉ cần bạn quên đánh răng một lần thôi là đã có thể bị mọi người tránh xa vì mùi hôi khi bạn mở miệng nói chuyện.

Nguyên nhân sâu răng

Người tiêu thụ nhiều thực phẩm chứa đường, tinh bột dễ bị sâu răng hơn

Sâu răng: bản chất là do sự mất cân bằng vi sinh vật

Như đã nói ở trên, nhiều người, kể cả đội ngũ các nha sỹ, vẫn thường cho rằng hôi miệng và sâu răng là do sự phát triển của các vi khuẩn có hại trong khoang miệng.

Điều đó là đúng, nhưng chưa đủ, vì ngày nay, với sự hiểu biết tường tận hơn đối với hệ vi sinh vật trong cơ thể người, các nhà khoa học đã xác định nguyên nhân sâu răng là do sự mất cân bằng trong hệ vi sinh vật, nghĩa là ngoài sự phát triển của vi khuẩn có hại, chúng ta phải kể đến sự suy giảm và yếu thế của các vi khuẩn có lợi.

Sự tác động của vi khuẩn gây sâu răng được chia làm 2 giai đoạn:

  • Giai đoạn 1: Sự tấn công của Streptococcus mutans:

Đây là một loại vi khuẩn thường xuyên lấy Carbohydrate mạch ngắn để làm thức ăn. Các chất này bao gồm đường mía (có trong đường tinh luyện, bánh kẹo), đường Fructose trong hoa quả, mật ong, đường Maltose do enzyme Amylasecó trong miệng phân giải tinh bột tạo thành,… và sản phẩm của sự tiêu hóa các đường này là các acid hữu cơ, khiến pH trên bề mặt răng bị hạ thấp, kéo Calci ra khỏi tổ chức mô men răng.

S. mutans là tác nhân được biết đến nhiều nhất, nhưng nhiều loài Streptococcus khác được coi là “đồng phạm”. Ngoài ra, Actinomyces spp cũng là một vi khuẩn thường ẩn nấp trong mảng bám chân răng, và gây hại cho răng theo cơ chế tương tự.

S. mutans còn tạo ra một môi trường pH acid, và có mức oxy thấp (môi trường yếm khí) thu hút nhiều loài vi khuẩn khác trong chi Lactobacilli, do đó chúng “hiệp đồng” với nhau để “đục” các lỗ nhỏ li ti trên bề mặt răng.

  • Giai đoạn 2: Lactobacilli tiếp tục công việc tấn công men răng:

Các loài Lactobacilli được xem là dấu hiệu của sâu răng. Chúng thường sống trên bề mặt lưỡi (đây là lý do các nha sỹ khuyên bạn cần phải đánh lưỡi đồng thời với đánh răng).

Chúng có thể tồn tại trong miệng của chúng ta mà không gây hại gì. Thế nhưng khi bạn ăn nhiều chất đường bột, nhất là lại không làm sạch răng sau khi ăn, thì số lượng Lactobacilli tăng lên một cách chóng mặt.

Chúng sẽ tiếp tục làm sâu thêm các lỗ nhỏ đã có trên bề mặt răng, dần dần phá hủy hoàn toàn lớp men răng và hệ quả là răng bị xỉn màu, hoặc biến hẳn sang màu đen và khi lỗ sâu đến tủy thì, bạn biết rồi đấy, những cơn đau do viêm nhiễm ở răng có thể ập đến bất cứ lúc nào.

Quá trình sâu răng chia làm 2 giai đoạn.

(từ trái qua phải) Quá trình sâu răng và hiện tượng viêm nhiễm

Làm thế nào để ngừa sâu răng hiệu quả?

Để hạn chế sự phát sinh của hiện tượng sâu răng, chúng ta phải hành động từ sớm. Tuy nhiên nhiều người chỉ chú trọng đến loại bỏ các vi khuẩn có hại gây sâu răng (bằng cách chăm chỉ đánh răng) mà quên mất một việc quan trọng không kém đó là củng cố các vi khuẩn có lợi.

Các vi khuẩn có lợi chung sống hòa bình với chúng ta, không gây hại cho răng nhưng có thể cạnh tranh với các vi khuẩn gây bệnh, hạn chế sự phát triển và nhân lên của chúng.

Đương nhiên việc kiểm soát lượng đường chúng ta ăn đồng thời chủ động làm sạch răng miệng sau khi ăn có hiệu quả phòng ngừa sâu răng đáng kể. Nhưng song song với đó, bổ sung và tạo điều kiện cho các lợi khuẩn phát triển là việc cần phải làm.

Đánh răng 2 lần mỗi ngày để ngừa sâu răng

Đánh răng thường xuyên là một trong những cách tốt nhất để phòng ngừa sâu răng

Lợi ích của các men vi sinh (Probiotics) trong việc phòng ngừa sâu răng

Việc sử dụng lợi khuẩn Probiotics để kiềm hãm sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh cũng giống như chúng ta trồng cây vào đất để hạn chế cỏ dại vậy.

Probiotics là những lợi khuẩn chống lại vi khuẩn gây sâu răng

Vi khuẩn cũng có vi khuẩn tốt và xấu. Hỗ trợ lợi khuẩn để ức chế hại khuẩn là cách làm thông minh

Các vi khuẩn có lợi sẽ chiếm chỗ, cạnh tranh thức ăn, cạnh tranh không gian sống với hại khuẩn, từ đó giảm thiểu khả năng phát triển của chúng. Hoạt động này dựa trên 5 cơ chế:

  • Trực tiếp cạnh tranh với S. mutans, ngăn chúng tăng sinh số lượng.
  • Khu trú trong mảng bám răng, ngăn ngừa sự phát sinh của các lỗ nhỏ trên bề mặt răng.
  • Sản xuất các kháng sinh và enzyme có khả năng tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh.
  • Tương tác với hệ miễn dịch để đảm bảo đáp ứng miễn dịch hiệu quả đối với những vi khuẩn có hại.
  • Hàn gắn những vết thương, như vết nhiệt miệng, vết xước ở lợi khi đánh răng,…

(còn nữa)

Tham khảo tại: https://www.drstevenlin.com/oral-probiotics-benefits-can-they-prevent-tooth-decay/

Xem thêm:

Tại sao men vi sinh (Probiotics) lại quan trọng với sức khỏe của chúng ta?

Trẻ sơ sinh non tháng và thiếu cân cần đến Probiotics

 

Tags: , , , ,