Chứng đái dầm là rối loạn thói quen dễ thấy nhất ở trẻ nhỏ. Chứng bệnh này hay xảy ra vào ban đêm. Ở tuổi lên 5, hầu hết các trẻ đã biết giữ được mình khô ráo cả ban ngày lẫn ban đêm. Tuy nhiên khi lên 7 tuổi mà trẻ vẫn bị đái dầm thì có thể coi là bất thường và có thể bởi trẻ bị căng thẳng về mặt tâm lý tình cảm. Vấn đề sẽ trở nên tốt hơn khi trẻ hết căng thẳng.

cac-cach-giup-tre-han-che-dai-dam-dem-1

-Các loại đái dầm hay gặp ở trẻ

Chứng đái dầm ở trẻ nhỏ được chia ra làm 2 loại:

Đái dầm tiên phát: Nghĩa là trẻ đái dầm từ bé đến lớn và liên tục, chiếm khoảng 90% những ca bệnh đái dầm.

Đái dầm thứ phát: Có một khoảng thời gian trẻ không đái dầm tuy nhiên sau đó lại mắc chứng đái dầm.

Bởi di truyền: Một số gia đình bố hay mẹ có tiền sử bị bệnh đái dầm, thì có khoảng 40% con cái họ cũng bị bệnh đái dầm, và khi trong một gia đình có cả bố lẫn mẹ bị măc bệnh đái dầm thì sẽ có khỏang 70 – 75% con cái họ sẽ bị mắc chứng này.

-Lí do khiến trẻ đái dầm đêm

Ngày nay người ta vẫn chưa xác định được lí do rõ ràng của chứng đái dầm, tuy nhiên có thể bởi rất nhiều những lí do sau:

Lí do về thể chất:

Bởi có vấn đề về mặt sinh lý, các dị tật bẩm sinh của bàng quang; khả năng phát triển bàng quang không tốt, hay bàng quang nhỏ quá; không kiểm soát được cơ của ống dẫn tiểu; nhiễm trùng đường tiểu; không kiểm soát được cơ bàng quang hoặc do chậm phát triển hệ thống thần kinh; động kinh vào ban đêm…

Nếu bàng quang đã đầy nước tiểu mà bệnh nhân vẫn chưa muốn thức giấc, sẽ dẫn đến đái dầm. Những bậc cha mẹ hay than phiền rằng con cái ngủ say quá nên đái dầm. Nhưng sự thực đái dầm không liên quan tới giấc ngủ. Khi chúng thức giấc kịp thời để đi tiểu thì sẽ đỡ bị đái dầm hơn.

cac-cach-giup-tre-han-che-dai-dam-dem-2

Lí do về cảm xúc:

Đái dầm có lúc là vấn đề liên quan đến cảm xúc như sự chống lại những áp đặt quá đáng của bố mẹ, bắt con cái phải nghe theo họ, ví dụ như con cái phải luôn sạch sẽ, khô ráo…Bố mẹ nên nuôi dạy con phù hợp với tâm lý của trẻ.

Hay trẻ bắt đầu đi học mẫu giáo hay tiểu học, trẻ gặp các khó khăn trong học hành.

Mẹ của trẻ sinh em bé, trẻ ít được quan tâm hơn hay được quan tâm tuy nhiên không bằng lúc trước.

Bố mẹ thiếu khuyến khích, hay ở các mong đợi, kỳ vọng quá sức đối với trẻ khiến trẻ cảm thấy bị căng thẳng

Phụ huynh, anh chị hay người xung quanh chế giễu chê bai sẽ làm cho chứng đái dầm thêm trầm trọng hơn.

-Khắc phục chứng đái dầm ở trẻ

Những bậc phụ huynh khi thấy con mình có những biểu hiện của chứng này thì nên đưa trẻ đi khám về thân thể trước xem có phải bởi lí do về mặt sinh lý không. Rồi sau đó mới đưa đến gặp bác sĩ tâm lý để có phương pháp trị liệu.

Điều cần thiết nhất vẫn là sự quan tâm của bố mẹ đối với trẻ; nên giúp đỡ trẻ qua những lúc khó khăn, đừng trừng phạt trẻ; tránh đổ lỗi cho trẻ, mà ngược lại nên giúp trẻ hiểu biết, có trách nhiệm để có thể làm được những gì cần phải tự làm.

Nếu trẻ cố gắng thức giấc, tự đi tiểu, hay đêm nào không bị đái dầm, thì nên khen ngợi. Phương pháp này có thể giúp trẻ khỏi hẳn đái dầm, tỉ lệ lên đến 25% và giúp trẻ thêm tiến bộ tự kiểm soát được đái dầm khoảng 75%.

Để khắc phục chứng đái dầm ở trẻ, các bậc phụ huynh cần lưu ý một số vấn đề sau:

Đái dầm không phải do lỗi của trẻ, bởi vậy cha mẹ không nên mắng mỏ, chể giễu hay chê bai trẻ.

Cần khuyến khích và khen ngợi trẻ khi mà trẻ tự chủ được và không đái dầm.

Những cách như giới hạn uống nước trước khi đi ngủ và đánh thức trẻ dậy để đi tiểu trong đêm cũng rất tốt. Cách sử dụng băng thấm và máy reo để trị đái dầm tức là máy sẽ reo khi tấm trải giường bị ướt, thành công trong một số tình huống tuy nhiên không nên áp dụng cho trẻ con dưới 7 tuổi.

Phương pháp đối phó tốt nhất với chứng đái dầm là xem nó như một tình trạng chậm phát triển hơn là một căn bệnh, và không tập trung sự chú ý quá nhiều vào trẻ.

-Đối phó với chứng đái dầm ở trẻ

Nhiều bậc phụ huynh lo lắng khi con đã lớn mà vẫn còn đái dầm. Vậy đái dầm có phải bệnh hay không và cách chữa trị như thế nào.

Đái dầm là tình trạng rỉ nước tiểu không kiểm soát, diễn ra trong lúc ngủ. Trong quá trình phát triển của mình, đứa trẻ sẽ dần dần nhận biết rằng chúng có thể kiểm soát được việc tiểu tiện ở lứa tuổi lên 4 – 5, tuy nhiên có khoảng 20% trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo và 10% trẻ dưới 10 tuổi lại mắc chứng đái dầm. Nếu cơ bàng quang giãn ra, thay vì tự thức dậy để đi tiểu thì các trẻ này vẫn tiếp tục ngủ, và thế là giấc ngủ của trẻ sẽ trở nên ẩm ướt vì sự tiểu tiện mất kiểm soát.

Ngoài các bệnh lý gây đái dầm như nhiễm trùng tiểu, tiểu đường – hay kèm theo một số triệu chứng khác – thì đái dầm đơn thuần không phải là bệnh lý. Nguy hại thường thấy nhất của chứng đái dầm là làm trẻ khó chịu khi ngủ và gây ra chứng stress (sang chấn tâm lý) ở trẻ lớn. Trẻ sẽ cảm thấy xấu hổ và không dám tham gia vào các hoạt động tập thể, những trẻ học bán trú phải ngủ lại trường sẽ có tâm lý sợ đến trường, từ đó tác động tới kết quả học tập.

Khi trước đó trẻ không đái dầm tuyn nhiên thời gian gần đây lại xuất hiện dấu hiệu này thì nhiều khả năng trẻ đang bị căng thẳng. Đái dầm có thể có mặt nếu trẻ bị các chấn động tâm lý như ba mẹ ly hôn, có người thân qua đời hay mẹ sinh em bé. Trong các trường hợp này, caccs bậc phụ huynh cũng cần giúp nâng đỗ tinh thần trẻ và khuyến khích bé nói ra nỗi lo sợ của mình.

-Cách chữa trị chứng đái dầm của trẻ

Khi bé dưới 5 tuổi, thì không cần phải làm gì. Không cần phải đưa trẻ đi khám bác sĩ. Tuyệt đối không la mắng, phê phán hoặc trừng phạt khi trẻ đái dầm. Động viên trẻ cùng dọn dẹp chăn đệm khi thức dậy để tạo cho trẻ tinh thần trách nhiệm. Khen ngợi khi trẻ không đái dầm trong đêm.Tập thói quen đi tiểu trước khi ngủ. Hạn chế uống nước trước khi ngủ. Hạn chế làm trẻ xấu hổ khi kể với người khác về chứng đái dầm của trẻ.

-Các bệnh dễ nhầm với đái dầm

Khi bé cứ tiểu thoải mái, không biết nín ngay cả khi còn thức thì đấy không phải là đái dầm mà là tiểu không kiểm soát. Đây là một căn bệnh bàng quang thần kinh, cần được khám để điều trị thích hợp.

Khi quần bé luôn ẩm ẩm, khai khai nhưng bé vẫn đi tiểu bình thường, vẫn biết nín tiểu, không để nước tiểu xè ra ào ào khi ngủ thì đó là bệnh rò nước tiểu bẩm sinh. Bệnh này chủ yếu xảy ra ở bé gái, thường do 2 thận của bé ở cùng bên, một trên, một dưới. Nước tiểu từ thận trên theo ống dẫn nước tiểu không chảy xuống hết bàng quang mà lại đi thẳng ra cửa mình. Bé cần được phẫu thuật để ống nước tiểu lạc chỗ này được “tập kết” về bàng quang.

-Các bậc phụ huynh cần làm gì khi trẻ mắc chứng đái dầm?

Việc trẻ mắc chứng đái dầm không tác động tới vấn đê chăm sóc sức khỏe cũng như sự phát triển thể chất bình thường của trẻ. Tuy nhiên khi đái dầm vẫn tiếp tục tiếp diễn ở trẻ lớn, đặc biệt trên 10 tuổi trở lên thì sẽ gây cho các bé nhiều vấn đề tâm lý phức tạp. Những bé sẽ là tâm điểm chú ý của bạn bè, bị chê cười, mất tự tin, căng thẳng, buồn rầu và có thể rơi vào mặc cảm. Lâu ngày, tâm tính các bé sẽ trở nên bất thường, khó chịu và khó hòa nhập. Việc này kéo dài không tốt cho sự phát triển của bé về sau.

Những vị phụ huynh không nên ra quá lo lắng về hiện tượng này và đừng la mắng trẻ vì sẽ làm cho bé căng thẳng hơn và đái dầm có thể tăng thêm. Cha mẹ nên kiên trì và thông cảm, chú ý nhắc nhở bé đi tiểu trước khi đi ngủ và không nên uống nước 2 – 3 giờ trước khi đi ngủ. Có thể sử dụng loại đồng hồ báo thức có khả năng phát hiện sớm các giọt nước tiểu đầu tiên để đánh thức trẻ dậy. Cách thức này hứa hẹn 70 – 80% thành công. Hãy ghi lại những lần bé tè dầm vào một quyển sổ hoặc lịch để theo dõi, khi trẻ chiến thắng tè dầm một lần, đừng tiếc lời khen ngợi và hãy động viên khen thưởng bé. Việc làm này sẽ làm cho bé rất quyết tâm cố gắng. Thay, giặt đồ cho bé cẩn thận trước khi đến lớp để gạt bỏ mặc cảm tự ti trước thầy cô, bạn bè. Hạn chế để trẻ chứng kiến những cuộc cãi vã của người lớn và nên quan tâm đến các yếu tố tác động tâm lý trên trẻ trong mọi quan hệ với thầy cô, bạn bè, anh chị em ruột…

Khi dùng các biện pháp kể trên mà trẻ vẫn đái dầm thì có thể dùng thuốc. Tuy nhiên, không cần điều trị thuốc khi trẻ dưới 6 tuổi. Thuốc được dùng đầu tiên là desmopressin dưới dạng bơm xịt vào mũi cho trẻ trước khi đi ngủ. Loại thuốc này có tác dụng làm giảm bài tiết nước tiểu, tránh tè dầm ban đêm. Ngoài ra, có thể dùng thuốc oxybutinin. Thuốc này tác động lên cơ của bàng quang, giúp bàng quang giữ được nước tiểu trong bàng quang tốt hơn và như thế giúp trẻ tự chủ được việc đi tiểu của mình.