Men vi sinh hay các Probiotics ngày càng trở nên phổ biến bởi những lợi ích về sức khỏe mà chúng mang lại. Trong bài viết này, Suckhoegiadinh365 tổng hợp và giới thiệu 4 nhóm bệnh được chứng minh là thực sự được cải thiện khi được hỗ trợ điều trị bằng Probiotics.

Bản chất của men vi sinh cũng là những vi khuẩn

Nhiều người luôn coi vi khuẩn là những tác nhân gây bệnh đáng sợ vì không hiểu hết về chúng, nhưng cái gì cũng có hai mặt của nó, và vi khuẩn cũng vậy.

Thực tế chỉ có 15% vi khuẩn sống trong đường tiêu hóa của người là có thể gây bệnh. Hơn nữa, đấy mới chỉ là “có thể” thôi nhé.

Men vi sinh là những vi khuẩn "thân thiện"

Không phải vi khuẩn nào cũng gây bệnh

Có nhiều loài vi khuẩn vẫn luôn sống cộng sinh trong đường ruột của người, giúp chúng ta sản xuất một số Vitamin quan trọng, đồng thời hỗ trợ tiêu hóa những thức ăn dư thừa hoặc chất xơ mà cơ thể không hấp thu được. Chúng chỉ gây bệnh khi gặp những điều kiện thuận lợi nào đó mà thôi.

Vi khuẩn E. coli là một ví dụ điển hình, vì thông thường nó là loài vi khuẩn có ích và hầu như chỉ tập trung sống “an phận” ở ruột già. Đoạn nối tiếp giữa ruột già và ruột non có van hồi-manh, đóng vai trò ngăn không cho thức ăn từ ruột già tràn ngược trở lại ruột non, chính vì thế E. coli cũng không tự “chui” từ ruột già lên ruột non để gây bệnh được.

Nhưng khi con người ăn uống mất vệ sinh, vi khuẩn E. coli thâm nhập được qua dạ dày, vào ruột non, chúng có thể gây những căn bệnh nguy hiểm như tiêu chảy ra máu, hoặc có thể xâm nhập sâu hơn, gây viêm ruột cấp tính, nhiễm trùng huyết, thậm chí gây tử vong.

85% vi khuẩn còn lại trong đường tiêu hóa của chúng ta là những vi khuẩn “thân thiện”, hay “không gây bệnh”. Chúng vẫn luôn trú ngụ trong đường ruột của chúng ta một cách hòa bình, mang lại nhiều lợi ích vô cùng quan trọng cho sức khỏe của con người. Những vi khuẩn này chính là những Probiotics tự nhiên mà ai trong số chúng ta cũng đều có. Xem thêm: Men vi sinh Úc của Brauer.

Khi nào cần bổ sung Probiotics?

Câu trả lời là: chúng ta lúc nào cũng cần đến các Probiotics.

Thật vậy, hệ vi sinh vật đường ruột thậm chí đã bắt đầu hình thành ngay từ khi những đứa trẻ mới lọt lòng. Và chúng sẽ tiếp tục được định hình và hoàn thiện cho đến khi trẻ được 2 tuổi. Từ đó trở đi, hệ vi sinh vật đường ruột của trẻ cơ bản gần giống với người lớn, và hầu như không thay đổi trong suốt cuộc đời chúng.

Bằng cách này hay cách khác, chúng ta vẫn luôn đưa những loại men vi sinh vào cơ thể. Bạn có thể không nhận ra nhưng điều đó là sự thật.

Những món dưa cải, cà muối chua, kimchi Hàn Quốc, thậm chí là những gia vị như tương đậu nành và giấm, đậu nành Natto và tương Miso của người Nhật, những món tráng miệng như nếp cẩm, bỗng rượu, và nhất là sữa chua, đều là các nguồn men vi sinh tự nhiên chúng ta tiêu thụ hàng ngày.

Hàng ngày chúng ta vẫn tiêu thụ các thực phẩm chứa men vi sinh

Các thực phẩm lên men là nguồn Probiotics phổ biến

Có nhiều yếu tố có thể gây ra sự mất cân bằng của hệ vi sinh vật đường ruột. Thường thì cơ thể sẽ tự điều chỉnh nếu tình trạng đó không quá nghiêm trọng. Tuy nhiên nhiều trường hợp vượt quá khả năng tự điều chỉnh của cơ thể, và thế là chúng ta cần đến các Probiotics. Dưới đây là 4 nhóm bệnh được chứng minh là có thể được dự phòng và điều trị bằng men vi sinh:

Các bệnh tiêu chảy liên quan đến kháng sinh

Mọi loại kháng sinh đều gây ảnh hưởng đến các vi khuẩn đường ruột, chỉ là tùy mức độ mà những tác dụng đó có biểu hiện rõ để chúng ta có thể nhận ra hay không mà thôi.

Dùng các kháng sinh phổ càng rộng, thời gian càng dài thì nguy cơ mất cân bằng vi khuẩn đường ruột càng cao. Việc tăng sinh của một hay nhiều loại vi khuẩn gây bệnh, hoặc sự suy giảm về chủng loại lẫn số lượng các lợi khuẩn đều gây ra những bệnh lý đối với cơ thể. Hiện tượng này được biết đến với tên gọi “loạn khuẩn đường ruột”, mà thường biểu hiện bởi tình trạng tiêu chảy kéo dài. Khoảng 30% số người dùng kháng sinh gặp phải chứng bệnh này.

Bổ sung men vi sinh trong và sau đợt điều trị bằng kháng sinh, đồng thời cung cấp thêm các Vitamin nhóm B giúp khôi phục cân bằng vi khuẩn đường ruột, các triệu chứng sẽ dần biến mất.

Hai trong số những chủng Probiotics được chứng minh có hiệu quả cao nhất đối với tiêu chảy do kháng sinh là nấm men Saccharomyces boulardii và vi khuẩn Lactobacillus rhamnosus GG.

Kháng sinh gây tiêu chảy do chúng hủy hoại hệ vi sinh vật đường ruột

Ước tính có khoảng 5-30% trường hợp dùng kháng sinh dẫn đến tiêu chảy

Tiêu chảy do nhiễm khuẩn ở trẻ em

Nhiễm khuẩn ở đây bao gồm cả nhiễm các vi khuẩn và virus.

Khoảng 70% ca tiêu chảy cấp ở trẻ em là do virus, thường gặp nhất là Rotavirus, Norovirus, và Adenovirus.

20% trường hợp do các tác nhân là vi khuẩn (bao gồm Salmonella, Shigella, E. coli hoặc Clostridium difficile). Còn lại là do các ký sinh trùng đơn bào ký sinh trong đường ruột.

Men vi sinh phát huy tác dụng nhờ cạnh tranh môi trường sống và tranh chấp dinh dưỡng với những vi khuẩn gây bệnh. Các loài Lactobacillus và Bifidobacterium đều có khả năng sản sinh các acid béo chuỗi ngắn, tạo ra môi trường có pH thích hợp cho chúng phát triển nhưng lại ức chế các vi khuẩn có hại.

Tiêu chảy do nhiễm khuẩn thường nghiêm trọng hơn.

Cạnh tranh thức ăn và không gian sống là cách mà các Probiotics kiểm soát vi khuẩn gây bệnh

Khả năng bám dính vào các tế bào biểu mô ruột giúp các Probiotics tạo thành một rào chắn, ngăn cản sự thâm nhập của vi khuẩn hoặc virus. Ngoài ra, một số lợi khuẩn Lactic thậm chí tiết ra các Bacteriocin, là một nhóm Protein có tác dụng tiêu diệt những vi khuẩn cạnh tranh với chúng.

Nhiều nghiên cứu đã nhấn mạnh tầm quan trọng của các Probiotics trong hỗ trợ điều trị tiêu chảy do nhiễm khuẩn ở trẻ em vì chúng góp phần làm giảm các triệu chứng cũng như rút ngắn thời gian trục xuất các tác nhân gây bệnh ra khỏi cơ thể.

Lactobacillus rhamnosus GG là chủng vi khuẩn được nghiên cứu và ứng dụng trong điều trị và dự phòng tiêu chảy cấp do Rotavirus.

Viêm ruột mạn tính

Các loại men vi sinh có tác dụng rõ rệt cải thiện bệnh viêm loét đại tràng. Đây là một dạng viêm ruột do phản ứng tự miễn của cơ thể, gây ra các triệu chứng tiêu chảy nhiều và có lẫn máu, đau bụng, trướng bụng và sút cân nhanh.

Viêm đại tràng mạn tính là một bệnh không thể chữa khỏi hoàn toàn. Thế nhưng việc sử dụng Probiotics có thể giúp cho tình trạng bệnh thuyên giảm, thậm chí các triệu chứng có thể biến mất hoàn toàn. Đồng thời, Probiotics giúp cho trạng thái thuyên giảm này kéo dài lâu hơn, trung bình từ 1 đến 6 năm so với những người không dùng Probiotics.

Viêm ruột hoại từ ở trẻ sơ sinh non tháng

Đối với trẻ sơ sinh non tháng rất thiếu cân (cân nặng dưới 1500g), viêm ruột hoại tử là một trong những mối nguy cơ lớn nhất, với tỷ lệ tử vong lên đến 50%.

Trẻ sơ sinh thiếu tháng gặp nhiều vấn đề về sức khỏe do các hệ thống của cơ thể (hệ miễn dịch, hệ tuần hoàn, hệ hô hấp) chưa thực sự phát triển hoàn thiện. Thời gian trẻ phải lưu lại bệnh viện lâu hơn, cũng như sự tiếp xúc với máy móc (ống sonde đặt dạ dày để cho các bé ăn chẳng hạn) và các loại kháng sinh khiến cho hệ vi sinh vật đường ruột của trẻ đẻ non càng thêm yếu ớt.

Trẻ sơ sinh non tháng và thiếu cân có nguy cơ cao mắc viêm ruột hoại tử

Viêm ruột hoại tử là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ sơ sinh non tháng, thiếu cân

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng việc bổ sung các lợi khuẩn thuộc nhóm Bifidobacterium và Lactobacillus ngay sau khi sinh giúp tăng cường hệ miễn dịch và giảm thiểu sự phát triển của viêm ruột hoại tử. Mặc dù cơ chế của hiện tượng này là chưa rõ ràng, nhưng tác dụng của Probiotics trên lâm sàng đã được ghi nhận.

Xem thêm:

Men vi sinh và các bệnh tự miễn

Men vi sinh hỗ trợ hệ tiêu hóa như thế nào

 

Tags: , , , , ,